महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। Gold and Silver Massive Fall in Prices Ahead of Diwali: सोन्याच्या भावाने आकाशाला गवसणी घातली की ग्राहकांच्या खिशाला कात्री लागते; आणि भाव घसरले की खरेदीची स्वप्ने पुन्हा डोळ्यांत तरळू लागतात. दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर सोने-चांदीच्या बाजारात सध्या अशीच घसरण दिसत आहे. मात्र, ‘सोने ४४ हजारांनी आणि चांदी २.४५ लाखांनी स्वस्त’ या आकर्षक दाव्याची आकडेवारी तपासणे गरजेचे आहे. इंडियन बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशनच्या (IBJA) ३ नोव्हेंबरच्या बंद दरानुसार २४ कॅरेट सोन्याचा भाव १ लाख ३७ हजार ५७६ रुपये प्रति दहा ग्रॅम, २२ कॅरेटचा १ लाख २६ हजार २० रुपये, तर १८ कॅरेटचा १ लाख ३ हजार १८२ रुपये होता. चांदीचा दर किलोमागे १ लाख ७६ हजार ४२५ रुपये नोंदला गेला. हे दर जीएसटी आणि घडणावळीशिवाय आहेत.
मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंजवर (MCX) ३ नोव्हेंबरच्या व्यवहारात सोन्याचा डिसेंबर वायदा १ लाख ३९ हजार ४५२ रुपये प्रति दहा ग्रॅम, तर चांदीचा वायदा १ लाख ७९ हजार ६९८ रुपये प्रति किलोवर बंद झाला. जानेवारीत सोन्याने विक्रमी पातळी गाठली होती. २९ जानेवारीला MCX वरील सोन्याचा वायदा १ लाख ७५ हजार ८६९ रुपयांवर पोहोचला; त्याच दिवशी दिल्लीतील सराफा बाजारात २४ कॅरेट सोन्याचा दर १ लाख ८३ हजार रुपये आणि चांदीचा दर ४ लाख ४ हजार ५०० रुपये प्रति किलो झाला होता. मात्र, हे वेगवेगळे बाजार आणि करपद्धतीचे दर असल्याने त्यांची थेट तुलना करून घसरणीचा ठोकताळा बांधणे दिशाभूल करणारे ठरू शकते.
मग ही खरेदीची सुवर्णसंधी आहे का? भाव कमी झाले म्हणून लगेच खरेदीचा निर्णय घेणे शहाणपणाचे नाही. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दर, डॉलरच्या तुलनेतील रुपयाची स्थिती, व्याजदर आणि गुंतवणूकदारांची मागणी यांचा भावांवर परिणाम होतो. वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या ३ नोव्हेंबरच्या अहवालानुसार, भारतात सोन्याचे दर वर्षभरापूर्वीपेक्षा अजूनही सुमारे ४५ टक्के अधिक आहेत; त्यामुळे दागिन्यांची मागणी दबावात आहे. ग्राहकांनी खरेदीपूर्वी शुद्धता, हॉलमार्क, अंतिम बिल, जीएसटी आणि घडणावळ तपासावी. भाव पडले म्हणून बाजाराने उदारपणा दाखवला, असे समजण्याचे कारण नाही