अमेरिकेत Nasdaq ५.५ टक्क्यांनी कोसळला; दक्षिण कोरियात २० मिनिटे व्यवहार ठप्प, चीनमधील तंत्रज्ञान कंपन्यांवरही विक्रीचा दबाव.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।।AI Stocks : कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) नावाने गेल्या काही महिन्यांपासून शेअर बाजारात सुरू असलेला तेजीचा उत्सव आता गुंतवणूकदारांच्या काळजाचा ठोका चुकवू लागला आहे. अमेरिकेतील तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये ५ नोव्हेंबर रोजी झालेल्या प्रचंड विक्रीमुळे जागतिक बाजार हादरले. Nasdaq Composite तब्बल ५.५ टक्क्यांनी घसरला, तर S&P 500 मध्ये ४.४ टक्के आणि Dow Jones मध्ये ३.४ टक्क्यांची घसरण झाली. Nasdaq ने विक्रमी उच्चांकापासून १० टक्क्यांपेक्षा अधिक घसरण नोंदवत करेक्शन क्षेत्रात प्रवेश केला. एका दिवसात सुमारे २.५ ट्रिलियन डॉलरचे बाजारमूल्य नष्ट झाले. Nvidia चा शेअर ९.३ टक्क्यांनी, तर AMD तब्बल १७.३ टक्क्यांनी घसरला. Qualcomm आणि इतर चिप उत्पादक कंपन्यांनाही मोठा फटका बसला. एआयच्या भविष्यावर अब्जावधी डॉलरची स्वप्ने रंगवणाऱ्या गुंतवणूकदारांना आता त्या गुंतवणुकीतून प्रत्यक्ष परतावा किती मिळणार, हा प्रश्न सतावू लागला आहे.
अमेरिकेतील पडझडीचे पडसाद आशियात अधिक तीव्रतेने उमटले. ६ नोव्हेंबर रोजी दक्षिण कोरियाचा KOSPI निर्देशांक सुरुवातीच्या व्यवहारात ८.५५ टक्क्यांनी कोसळून ४,९२३ अंकांवर आला. परिणामी बाजारात २० मिनिटांसाठी व्यवहार थांबवावे लागले. दिवसअखेर निर्देशांक ६.०२ टक्क्यांच्या घसरणीसह ५,०५९.६९ अंकांवर बंद झाला. Samsung Electronics आणि SK Hynix या एआय क्षेत्रासाठी महत्त्वाच्या मेमरी चिप उत्पादक कंपन्यांच्या शेअर्सवरही विक्रीचा मोठा दबाव आला. जपानचा Nikkei निर्देशांक जवळपास सहा टक्क्यांनी घसरला. चीनमध्येही AI आणि सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील समभाग दबावाखाली आले. यापूर्वीच चीनचा STAR50 निर्देशांक चार महिन्यांपेक्षा कमी काळात ४० टक्क्यांनी घसरला असून, सुमारे ४८० अब्ज डॉलरचे बाजारमूल्य पुसले गेले आहे.
या पडझडीमागे केवळ नफावसुली नाही, तर एआय उद्योगाच्या भवितव्याबाबत वाढलेली अनिश्चितताही आहे. अमेरिकेतील मध्यावधी निवडणुकांनंतर डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या वाढलेल्या राजकीय प्रभावामुळे डेटा सेंटरच्या उभारणीवर अधिक नियमन येण्याची भीती गुंतवणूकदारांना वाटत आहे. प्रचंड भांडवली खर्च, महागडे कर्ज, वीज-पाण्याची वाढती गरज आणि अपेक्षेइतका परतावा न मिळण्याची शक्यता यामुळे बाजारातील अतिमूल्यांकनावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. Intel, Meta, Nvidia, Samsung आणि SK Hynix यांसारख्या कंपन्यांवरही गुंतवणूकदारांचे लक्ष आहे. मात्र, या सर्व कंपन्यांचा एआयचा फुगा फुटला, असा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल. ही घसरण म्हणजे बाजाराने अवास्तव अपेक्षांना दिलेला दणका आहे. एआय तंत्रज्ञान संपलेले नाही; पण त्याच्या नावाखाली कोणत्याही शेअरला अमर्याद किंमत देण्याचे दिवस संपत चालले आहेत.