अँथ्रोपिकचे प्रमुख डारियो अमोडेई यांची मोठी भविष्यवाणी; औषध संशोधनाला वेग मिळण्याची शक्यता, पण कर्करोगमुक्त जगाचे स्वप्न अद्याप दूरच!
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। San Francisco :सॅन फ्रान्सिस्को : कर्करोग, अल्झायमर, हृदयविकार आणि मानसिक आजार पुढील दहा वर्षांत इतिहासजमा होतील, अशी भविष्यवाणी अँथ्रोपिकचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डारियो अमोडेई यांनी केली आहे. कंपनीच्या आयपीओ रोडशो व्हिडिओमध्ये त्यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या सामर्थ्यावर विश्वास व्यक्त केला. त्यांच्या या विधानाने वैद्यकीय आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात चर्चा सुरू झाली आहे. मात्र, आजारांवर मात करण्याचा आशावाद आणि प्रत्यक्ष उपचार उपलब्ध होणे, या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. कर्करोग हा एकच आजार नसून त्याचे अनेक प्रकार, कारणे आणि उपचारपद्धती आहेत. त्यामुळे एका दशकात सर्व कर्करोग संपतील, असे गृहीत धरणे म्हणजे विज्ञानाच्या प्रगतीचा अंदाज नव्हे, तर भविष्याचा अतिआशावादी आराखडा ठरेल. अमोडेई यांचे विधान ही भविष्यवाणी आहे; वैद्यकीय जगताने मान्य केलेली हमी नाही.
औषध संशोधनात एआयचा वापर मात्र प्रत्यक्षात सुरू झाला आहे. लाखो संशोधन अहवाल, जैविक माहिती आणि रासायनिक घटकांचे विश्लेषण करून संभाव्य औषधांची रचना शोधणे, त्यातील त्रुटी ओळखणे आणि प्रयोगांची दिशा ठरवणे एआयला शक्य होत आहे. अँथ्रोपिकने २७ ऑक्टोबरला प्रसिद्ध केलेल्या माहितीनुसार, कंपनी BigHat Biosciences, Bristol Myers Squibb, Divergence Labs, Enveda, Generate Biomedicines आणि The Column Group या सहा संस्थांसोबत औषध विकासासाठी काम करत आहे. Divergence Labs साठी Claude ने सुमारे ३५ हजार प्रतिपिंडांच्या रचना तयार केल्या. Generate Biomedicines सोबत कर्करोगावरील CAR-T उपचारासाठी नव्या रचनेवर प्रयोग झाले. BigHat Biosciences ने सुमारे १,०१० औषध-रूपांची प्रयोगशाळेत तपासणी केली. हे प्रयोग आशादायक असले, तरी त्यातून रुग्णांवर उपचार यशस्वी झाल्याचे सिद्ध होत नाही.
औषधाची रचना संगणकावर तयार झाली म्हणजे रुग्ण बरा झाला, असा विज्ञानाचा सोयीस्कर अर्थ लावता येत नाही. प्रयोगशाळेतील निष्कर्षांनंतर प्राण्यांवरील अभ्यास, मानवी चाचण्या, सुरक्षिततेची तपासणी आणि नियामक मंजुरीचे अनेक कठीण टप्पे पार करावे लागतात. अँथ्रोपिकच्या संशोधनातील बहुतांश काम अद्याप पूर्ववैद्यकीय टप्प्यात आहे. त्यामुळे दहा वर्षांत कर्करोगासह सर्व गंभीर आजार नाहीसे होतील, या दाव्याकडे सावधपणे पाहणे आवश्यक आहे. एआय संशोधनाचा वेग वाढवू शकते; पण विज्ञानाला शॉर्टकट नसतो. रुग्णांना आश्वासनांची नव्हे, तर सुरक्षित, परिणामकारक आणि सर्वसामान्यांना परवडणाऱ्या उपचारांची गरज आहे. तंत्रज्ञानाची खरी कसोटी जाहिरातीतील भविष्यवाणीत नाही, तर रुग्णालयातील प्रत्यक्ष यशात आहे.