अमेरिकेतील महागाई, डॉलरची मजबुती आणि फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदरवाढीच्या शक्यतेने सराफा बाजार हादरला; २४ कॅरेट सोन्याचा भाव १.४० लाखांच्या खाली
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। सोन्याला सुरक्षित गुंतवणूक समजून आयुष्यभराची पुंजी त्यात गुंतवणाऱ्यांना सध्या बाजारातील चढउतारांनी घाम फोडला आहे. कधी भाव आभाळाला भिडतात, तर कधी काही दिवसांत हजारो रुपयांची घसरण होते. गुरुवार, १२ नोव्हेंबर रोजी सोन्या-चांदीच्या बाजारात पुन्हा मोठी घसरण झाली. अमेरिकेतील अपेक्षेपेक्षा जास्त महागाई, डॉलरची वाढती ताकद आणि अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक फेडरल रिझर्व्ह डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढवण्याची शक्यता यामुळे मौल्यवान धातूंवर विक्रीचा दबाव आला. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा भाव एक टक्क्याने घसरून ३,९४८.८२ डॉलर प्रतिऔंसवर आला. सोन्याने सलग तिसऱ्या सत्रात घसरण नोंदवली. चांदीही सुमारे एक टक्का घसरून ५१.१६ डॉलर प्रतिऔंसवर आली. डॉलर मजबूत होत असताना व्याज न देणाऱ्या सोन्याचे आकर्षण कमी होणे स्वाभाविक आहे. गुंतवणूकदारांनी आता सुरक्षिततेपेक्षा परताव्याचे गणित मांडण्यास सुरुवात केली आहे.
भारतीय बाजारातही या घसरणीचे पडसाद उमटले. मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंजवर (MCX) सोन्याचा डिसेंबर वायदा सुमारे १ लाख ३९ हजार रुपये प्रति १० ग्रॅमच्या आसपास व्यवहार करत होता, तर चांदीचा वायदा सुमारे १ लाख ८२ हजार ६५० रुपये प्रति किलोवर होता. Goodreturns च्या १२ नोव्हेंबरच्या दरानुसार, २४ कॅरेट सोन्याचा भाव १ लाख ३९ हजार ८०० रुपये, २२ कॅरेटचा १ लाख २८ हजार १५० रुपये, तर १८ कॅरेटचा १ लाख ४ हजार ८५० रुपये प्रति १० ग्रॅम होता. म्हणजे २४ कॅरेट सोन्यात एका दिवसात २,१८० रुपयांची घसरण झाली. मुंबई आणि पुण्यातही हेच संदर्भदर नोंदवले गेले. मात्र, IBJA चे घाऊक दर, MCX वायदा आणि सराफा दुकानातील किरकोळ दर वेगवेगळे असतात. त्यात GST आणि दागिन्यांचे घडणावळ शुल्क वेगळे आकारले जाते. त्यामुळे बाजारातील एकच आकडा अंतिम खरेदीदर समजणे चुकीचे ठरेल.
या घसरणीमागे अमेरिकेच्या व्याजदर धोरणाचे मोठे गणित आहे. ऑक्टोबरमधील महागाई अपेक्षेपेक्षा जास्त राहिल्याने डिसेंबरमध्ये फेडरल रिझर्व्हकडून ०.२५ टक्के व्याजदरवाढ होण्याची शक्यता बाजाराने गृहीत धरली आहे. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, अशा वाढीची शक्यता ९१ टक्क्यांपर्यंत पोहोचली होती. व्याज देणाऱ्या गुंतवणुकीचे आकर्षण वाढले की सोन्यावर दबाव येतो. मात्र, आजची घसरण म्हणजे सोन्याची सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून असलेली भूमिका संपली, असा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल. सोने खरेदीच्या नादात भावाच्या शिखरावर पैसे गुंतवणाऱ्यांनी आता बाजाराचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे. लग्नसराई, सण आणि गुंतवणूक यासाठी खरेदी करणाऱ्यांनीही केवळ भाव पडले म्हणून घाई करू नये. सराफा बाजारात आज स्वस्ताईचा दिलासा असला, तरी उद्याचा भाव कोणालाही खात्रीने सांगता येत नाही!