![]()
एनएचएआयची दिल्लीतील मुंडका टोल नाक्यावर प्रायोगिक चाचणी; विमा नसल्यास एसएमएस अलर्ट, नव्या कायद्यानुसार दंड पाच हजारांपासून
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। वाहनाचा विमा संपला आहे आणि आपण निर्धास्तपणे महामार्गावर गाडी दामटत आहोत, असे समजणाऱ्यांसाठी आता सावधगिरीचा इशारा आहे. भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) टोल नाक्यांवरून जाणाऱ्या वाहनांचा विमा तपासण्याची नवी यंत्रणा प्रायोगिक तत्त्वावर सुरू केली आहे. १७ नोव्हेंबरच्या वृत्तानुसार, दिल्लीतील मुंडका टोल नाक्यावर या प्रणालीची चाचणी सुरू आहे. वाहन टोलमधून गेल्यानंतर त्याची नोंदणी माहिती राष्ट्रीय माहिती विज्ञान केंद्राच्या (NIC) वाहन (VAHAN) डेटाबेसशी पडताळली जाते. वाहनाचा अनिवार्य थर्ड पार्टी विमा संपलेला असल्यास किंवा विमाच नसल्यास नोंदणीकृत मालकाच्या मोबाईलवर काही मिनिटांत एसएमएस पाठविला जातो. त्यात वाहन क्रमांक, टोल ओलांडल्याची वेळ आणि विम्याची मुदत संपल्याची माहिती दिली जाते. मात्र, टोल ओलांडताच दहा हजारांचा दंड आपोआप आकारला जातो, असा या यंत्रणेचा अर्थ नाही.
या प्रयोगाचा उद्देश विमा नूतनीकरणासाठी वाहनधारकांना वेळीच सावध करणे हा आहे. सध्या ही चाचणी केवळ दिल्लीतील मुंडका टोल नाक्यावर सुरू असून देशभरातील सर्व टोल नाक्यांवर अंमलबजावणीची निश्चित तारीख जाहीर झालेली नाही. मात्र, विम्याशिवाय वाहन चालविणे हा मोटार वाहन कायद्यानुसार दंडनीय गुन्हा आहे. कायद्याच्या कलम १४६ नुसार थर्ड पार्टी विमा बंधनकारक आहे. विशेष म्हणजे, १५ ऑगस्ट २०२६ पासून लागू झालेल्या सुधारित कलम १९६ नुसार पहिल्या उल्लंघनासाठी वाहनाच्या मूळ विमा हप्त्याच्या तिप्पट किंवा पाच हजार रुपये, यांपैकी अधिक रक्कम दंड म्हणून आकारली जाऊ शकते. पुन्हा उल्लंघन केल्यास मूळ हप्त्याच्या पाचपट किंवा दहा हजार रुपये, यांपैकी अधिक रक्कम दंड होऊ शकते. त्यामुळे जुन्या दोन हजार आणि चार हजार रुपयांच्या दंडाची माहिती आता कालबाह्य झाली आहे.
अपघात झाल्यानंतर विमा नसल्याचे लक्षात येणे म्हणजे स्वतःच्या पायावर धोंडा पाडून घेणेच. विमा नसलेल्या वाहनामुळे अपघातातील तृतीय पक्षाला नुकसानभरपाई मिळविण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात; वाहनमालकावरही आर्थिक जबाबदारी येऊ शकते. त्यामुळे वाहनधारकांनी विम्याची मुदत तपासावी, नूतनीकरण करावे आणि एसएमएसची वाट पाहू नये. तंत्रज्ञानाच्या मदतीने नियमभंग पकडण्याची व्यवस्था उभी राहत आहे; पण रस्त्यावरील सुरक्षिततेची जबाबदारी केवळ यंत्रणेची नाही. ती प्रत्येक वाहनमालकाची आहे.
