महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १४ जानेवारी | पुणे आज गोड बोलत आहे. खरं तर बोलण्याआधीच चघळत आहे—तिळगूळ, लाडू, वड्या, हलवा! मकरसंक्रांतीच्या पूर्वसंध्येला शहरात असा गोड गोंधळ उडाला की मंडईपासून तुळशीबागेपर्यंत प्रत्येक चौकात साखर, गूळ आणि हसऱ्या चेहऱ्यांची रेलचेल दिसत होती.
“तिळगूळ घ्या, गोड गोड बोला…” हे वाक्य आज पुण्यात फक्त म्हण नाही, तर जीवनशैली झाली आहे. नवीन वर्षातील पहिला सण म्हणून मकरसंक्रांतीला पुणेकरांनी मनापासून मिठी मारली आहे. मंगळवारी सकाळपासूनच मंडई, रविवार पेठ, लक्ष्मी रस्ता, तुळशीबाग येथे खरेदीसाठी लोकांची लगबग सुरू झाली होती. कुणाच्या हातात तिळगुळाच्या पिशव्या, कुणाच्या हातात पतंग, तर कुणी “अजून एक वडी द्या” म्हणत दुकानदाऱ्याशी गोड वाद घालत होतं.
महिलांनी सणाची खरी सूत्रे हातात घेतली. सुगड, गाजर, बोरे, उसाच्या पेऱ्या, शेंगा, कापूस, हरभरे, पाच फळं—याशिवाय हळदी-कुंकवासाठी वाण, फुलं, पूजेचं साहित्य अशी यादी संपेचना. “यंदा पंचपक्वान्नं साधी नाहीत,” असा घराघरांत निर्धार दिसत होता. पारंपरिक वेशभूषा, विधिवत पूजाअर्चा आणि पाहुण्यांसाठी खास तयारी—सण म्हणजे पुणेकरांसाठी नियोजनाचं शास्त्रच.
रविवार पेठेत मात्र आकाशाकडे पाहण्याची लगबग जास्त होती. पतंगखरेदीसाठी लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सगळेच उत्साही. लहान मुलांनी कार्टूनचे रंगीबेरंगी पतंग उचलले, तर तरुणाईने “मोठा, वेगवान आणि भारी” पतंग निवडला. पतंग उडवायचा की प्रतिष्ठा? असा प्रश्न अनेकांच्या चेहऱ्यावर स्पष्ट दिसत होता.
तिळगुळाच्या दुकानांत तर गोडीचा महोत्सवच भरला. तिळवडी, तिळाचे लाडू, गुळाच्या वड्या, तिळाचा हलवा—सगळ्यालाच भरघोस मागणी. त्यात भर म्हणून केशर मँगो वडी, पिस्ता वडीसारख्या ‘मॉडर्न’ गोड पदार्थांनाही पसंती. “लहान मुलांसाठी हलव्याचे दागिने खास हिट आहेत,” असं व्यावसायिक महेश ढेंबे सांगतात. म्हणजे गोडी आता फक्त खाण्यापुरती राहिली नाही; ती मिरवायलाही मिळते!
मंदिरांत फुलांची सजावट, विद्युत रोषणाई आणि धार्मिक-सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रेलचेल आहे. संस्था-संघटनांकडून तिळगूळ समारंभ, संगीत कार्यक्रम आयोजित झाले आहेत. शहरात सगळीकडे उत्साह आहे—कोणताही राजकीय नाही, हवामानाचा नाही, तर निव्वळ गोड उत्साह.
, “पुण्यात मकरसंक्रांत म्हणजे सण नाही, तो सामाजिक करार असतो—आज गोड बोलायचंच!”
—गोड बोलायला सांगणारा हा एकमेव सण आहे, जो आधी गोड खाऊ घालतो!
आज पुणे गोड आहे. उद्या कदाचित पुन्हा तिखट होईल. पण आज…तिळगूळ घ्या, आणि खरंच गोड गोड बोला.