महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १७ जानेवारी | लातूर म्हणजे केवळ एक शहर नाही; ती स्मृती आहे, भावना आहे आणि स्व. विलासराव देशमुखांची ओळख आहे. ती ओळख पुसायची भाषा केली, की लातूरकर शांत बसत नाहीत—हे भाजपला यावेळी चांगलंच कळलं. “विलासरावांच्या आठवणी पुसून टाकू,” अशी उद्दाम घोषणा करणाऱ्यांना लातूरच्या मतदारांनी थेट मतपेटीतून उत्तर दिलं. निकाल लागला आणि चित्र स्पष्ट झालं—लातूर महापालिकेवर काँग्रेसची एकहाती सत्ता, ४३ जागांवर दणदणीत विजय! भाजपची घोडदौड २२ जागांवर थांबली, आणि उरलेली धूळ त्यांच्या विधानांनीच उडवली. “इतिहास पुसायला गेले, पण वर्तमानानेच फटका दिला!”
सकाळी दहा वाजता मतमोजणी सुरू झाली आणि पहिल्याच फेरीपासून काँग्रेसने अशी आघाडी घेतली की भाजपचे चेहरे फिके पडू लागले. दुपार होताच चित्र स्पष्ट झालं—हा लढा नाही, हा निकाल आहे! आमदार अमित देशमुख यांच्या नेतृत्वाखाली काँग्रेसने लातूरमध्ये सत्ता परत मिळवली, तीही एकहाती. काँग्रेसच्या गोटात जल्लोष सुरू झाला, तर भाजपकडे आकड्यांकडे पाहण्याशिवाय पर्याय उरला नाही. वंचित बहुजन आघाडीने चार जागा मिळवल्या, अजित पवार गट एका जागेवर थांबला, पण मुख्य सामना काँग्रेस आणि भाजपमध्येच होता—आणि त्यात भाजप सपशेल आपटलं.
या पराभवामागे भाजपचा बाहेरचा शत्रू कमी आणि आतला सुरुंग जास्त ठरला. निष्ठावंत कार्यकर्त्यांना डावलून ‘उपऱ्यांना’ तिकीट दिलं गेलं आणि असंतोषाचा भडका उडाला. “आम्ही जिंकलो नाही तरी चालेल, पण उपऱ्यांना पाडणार,” अशी भूमिका घेतलेल्या बंडखोरांनी भाजपच्याच उमेदवारांची वाट लावली. निवडणूक प्रभारी, वरिष्ठ नेते, समजूत काढण्याचे प्रयत्न—सगळं करूनही बंड शमलं नाही. परिणामी भाजप २२ जागांवरच अडकली. राजकारणात विरोधक हरवतात, पण बंडखोर हरवले की पक्षच हरतो—हा धडा लातूरने पुन्हा शिकवला.
पण खरी गंमत इथे आहे—काँग्रेसच्या विजयाला हातभार लावणारा कुणी काँग्रेसचा नेता नव्हता, तर भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष रवींद्र चव्हाण! “लातुरातून विलासराव देशमुखांच्या आठवणी पुसल्या जातील,” हे वाक्य लातूरकरांच्या काळजावर घाव घालणारं ठरलं. अस्मितेला हात घातला, की मतदार पेटतो—आणि पेटलेला मतदार मतपेटीतून आग ओकतो. निकाल त्याचाच पुरावा आहे. “नेते बोलतात शब्द, पण मतदार लिहितो इतिहास.” आणि लातूरकरांनी या निवडणुकीत स्पष्ट लिहिलं—विलासरावांची आठवण पुसणं सोपं नाही; उलट, ती पुसायला निघालेल्यांचंच राजकारण पुसून टाकता येतं!