महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १७ जानेवारी | कॅलेंडर म्हणतं—जानेवारी, अंग म्हणतं—मार्च, आणि आकाश म्हणतं—“कधीही काहीही!” अशी अवस्था सध्या महाराष्ट्राची झाली आहे. हिवाळ्याच्या मध्यावर थंडी गायब झाली, आणि तिच्या जागी उकाडा आणि पावसाने हजेरी लावली. आठवडी सुट्टीला लोणावळा–महाबळेश्वरचा बेत आखणारे आता हवामान अॅपकडे संशयाने पाहत आहेत. कारण पुढच्या २४ तासांत किमान तापमानात ३ ते ४ अंशांची वाढ होणार असल्याचा इशारा हवामान विभागाने दिला आहे. —“ऋतूचक्र फिरत नाहीये, ते घसरतंय!”
राज्याच्या बहुतांश भागात थंडी नव्हे, तर उकाडा वाढतोय. उत्तर महाराष्ट्र आणि विदर्भ वगळता बाकी सगळीकडे रात्रीची गारवा कमी होऊन दिवसाचा ताप वाढलेला जाणवतोय. कोकण, मुंबई, ठाणे, रायगडमध्ये दमट हवामान नागरिकांची चांगलीच परीक्षा घेत आहे. सकाळी हलकी थंडी, दुपारी कडक ऊन, आणि संध्याकाळी गार वारा—हा हवामानाचा “मिक्स व्हेज” थाळा शरीरालाही गोंधळात टाकतोय. घाटमाथ्यावर पहाटे आणि सूर्यास्तानंतर गारवा जाणवेल, पण दुपारी सूर्य असं भाजतोय, की जॅकेट नव्हे तर छत्री आठवते!
या बदललेल्या हवामानामुळे आठवडी सुट्टीचे हिवाळी बेत फसण्याची दाट शक्यता आहे. सध्या राज्यात कुठलीही थंडीची लाट सक्रिय नाही. त्यामुळे “थंडी अनुभवायला” बाहेर पडलेले पर्यटक उकाडा आणि अनपेक्षित सरींमध्ये अडकू शकतात. पावसाची शक्यता कमी असली, तरी ढगाळ वातावरण आणि दमट हवा पुरेशी आहे—मूड खराब करायला! हवामान विभागाने नागरिकांना सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला आहे. म्हणजे एकीकडे स्वेटर, दुसरीकडे सनस्क्रीन—अशी तयारी ठेवा, कारण हवामानाचाच भरवसा नाही.
ही गोंधळलेली परिस्थिती फक्त महाराष्ट्रापुरती मर्यादित नाही. उत्तर भारतात मात्र चित्र उलटं आहे—हिमाचल, उत्तराखंड, जम्मू-काश्मीरमध्ये थंडीचा कडाका, हलका हिमवर्षाव आणि पावसाचा इशारा. पंजाब, हरियाणा, चंदीगडमध्ये पावसाची शक्यता, तर मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, ओडिशा, छत्तीसगड, झारखंडमध्ये थंडीच्या लाटेचा इशारा देण्यात आला आहे. दक्षिण भारतातही तामिळनाडू, केरळ आणि कर्नाटकच्या किनारपट्टी भागात हलक्या सरींचा अंदाज आहे. पश्चिमी झंझावात सक्रिय असल्याने देशाचं हवामान जणू “ऑनलाइन मीटिंग”सारखं—कोणी थंड, कोणी गरम, तर कोणी मध्येच डिस्कनेक्ट!
“पूर्वी ऋतू बदलायचे, आता ऋतूंचा मूड बदलतो.” त्यामुळे सहलीचा बेत आखण्याआधी हॉटेलपेक्षा हवामानाचा अंदाज आधी बघा. नाहीतर स्वेटर घालून पावसात भिजण्याचा आणि हिवाळ्यात घामाघूम होण्याचा अनुभव पदरात पडेल. थोडक्यात काय—थंडी कुठं गेली, हा प्रश्न हवामानालाच विचारा; तोपर्यंत आपण छत्री आणि पाणी, दोन्ही सोबत ठेऊया!