महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १८जानेवारी | भारत-पाकिस्तान या दोन अण्वस्त्रधारी देशांमधील संभाव्य युद्ध आपणच थांबवले, असा दावा अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा केला आहे. फ्लोरिडा येथे झालेल्या एका कार्यक्रमात बोलताना ट्रम्प यांनी, “गेल्या वर्षी भारत आणि पाकिस्तानमध्ये युद्ध होण्याची शक्यता होती. अमेरिकेच्या मध्यस्थीमुळे ते थांबले आणि लाखो नव्हे तर तब्बल १ कोटी लोकांचे प्राण वाचले,” असे ठामपणे सांगितले. हा आपल्या आयुष्यातील मोठा सन्मान असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. विशेष म्हणजे, हा दावा त्यांनी आतापर्यंत सुमारे ८० वेळा केल्याचे सांगितले जाते.
ट्रम्प यांच्या म्हणण्यानुसार, अमेरिकेने अवघ्या एका वर्षापेक्षा कमी कालावधीत जगभरात अनेक शांतता करार घडवून आणले. भारत-पाक संघर्षाबरोबरच त्यांनी गाझा युद्ध थांबवल्याचाही दावा केला. “गाझामध्ये कधीच शांतता येणार नाही, असे सर्वांना वाटत होते. पण आज पश्चिम आशियात शांतता आहे,” असे म्हणत ट्रम्प यांनी स्वतःच्या नेतृत्वाची पाठ थोपटून घेतली. इतकेच नव्हे, तर पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनीही भारत-पाक तणाव कमी झाल्याने किमान १ कोटी लोकांचे प्राण वाचल्याचे श्रेय आपल्याला दिल्याचा दावाही ट्रम्प यांनी केला.
भारत आणि पाकिस्तानमधील तणाव रोखण्यात आपण निर्णायक भूमिका बजावली, असा दावा ट्रम्प यांनी गेल्या वर्षी १० मेपासून सातत्याने केला आहे. निवडणूक प्रचार असो किंवा आंतरराष्ट्रीय मंच, प्रत्येक ठिकाणी हा मुद्दा ते ठळकपणे मांडताना दिसतात. “दोन अण्वस्त्रधारी देश युद्धाच्या उंबरठ्यावर होते,” असा उल्लेख करत ते या दाव्याला अधिक गंभीर स्वरूप देण्याचा प्रयत्न करतात. मात्र, या विधानांमुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात चर्चा आणि वाद दोन्ही निर्माण झाले आहेत.
महत्त्वाची बाब म्हणजे, ट्रम्प यांचा हा दावा भारत सरकारने सातत्याने फेटाळला आहे. भारताने स्पष्ट भूमिका घेतली असून, भारत-पाकिस्तानमधील कोणत्याही मुद्द्यावर तृतीय पक्षाची मध्यस्थी मान्य नसल्याचे केंद्र सरकारने वारंवार सांगितले आहे. त्यामुळे ट्रम्प यांचे दावे हे राजकीय श्रेय घेण्याचा प्रयत्न आहेत की निवडणूकपूर्वीची रणनीती, असा प्रश्न उपस्थित होतो. एकीकडे ट्रम्प १ कोटी प्राण वाचवल्याचे श्रेय घेत आहेत, तर दुसरीकडे भारत सरकार मात्र “असा कोणताही हस्तक्षेप झाला नाही,” या भूमिकेवर ठाम आहे. परिणामी, ट्रम्पांचा हा ८०वा दावा पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरला आहे.