महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि.१९ जानेवारी | जानेवारी संपत आली तरी थंडी काही संपायचं नाव घेत नाही, उलट ती आता हट्टालाच पेटली आहे. उत्तरेकडे दिल्ली, पंजाब, हिमाचलमध्ये पारा घसरतोय, तर महाराष्ट्रात लोक सकाळी स्वेटर, दुपारी रूमाल आणि रात्री रजई—अशी त्रिसूत्री जीवनशैली अंगीकारताना दिसत आहेत. हवामान खातं सांगतं, “थंडी वाढेल, ऊनही पडेल.” म्हणजे निसर्गाने ‘मिक्स प्लेट’च दिली आहे. माणसाला कळेना—आज आजारी पडायचं की नाही! सकाळी दात वाजवणारी थंडी आणि दुपारी घाम फोडणारं ऊन, हा हवामानाचा असा प्रयोग आहे की डॉक्टरही गोंधळतात.
मुंबई, ठाणे, कोकणात दिवसाढवळ्या सूर्य तळपतो आणि पहाटे मात्र अंगावर शहारे येतात. पश्चिम महाराष्ट्रात धुकं, ऊन आणि गार वारा—हे सगळं एका दिवसात मिळतं. जणू हवामान खात्यानं ‘तीन इन वन’ ऑफर जाहीर केली आहे. मराठवाडा आणि विदर्भात तर थंडीचा कडाका चांगलाच जाणवतोय. नागपूर, चंद्रपूर, गोंदिया इथे पारा दहा अंशांच्या खाली जाण्याची शक्यता ऐकून विदर्भवासीय म्हणतात, “आमचं उन्हाळ्याचं कोटेशन रद्द झालं वाटतं!” मनाली, मसुरीला जाण्याचं स्वप्न पाहणाऱ्यांना आता सांगावं लागतं—“तिकीट कशाला? थंडी घरपोच आहे!”
आता प्रश्न पडतो—ही थंडी एकाएकी कुठून आली? तर उत्तर आहे, अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानकडून येणाऱ्या पश्चिमी झंझावाताचं! म्हणजे थंडीही आता व्हिसाशिवाय सीमा ओलांडते. उत्तर भारतात पाऊस, हिमवर्षाव, शीतलहर—हे सगळं सुरू असून त्याची थंड हवा महाराष्ट्रापर्यंत पोहोचते आहे. हवामानशास्त्र सांगतं, “हे नैसर्गिक आहे.” सामान्य माणूस म्हणतो, “पण आमचं काय?” सकाळी गरम चहा, दुपारी ताक आणि रात्री सूप—असं आहार नियोजन करावं लागतंय.
पुढील २४ तासांत हवामान असंच नखरेल राहणार आहे. कुठे ढगाळ, कुठे ऊन, कुठे गारठा—म्हणजे हवामानाचा मूड स्विंग सुरूच! अशा वेळी नागरिकांनी जपून वागणं आवश्यक आहे, असं हवामान खातं सांगतं. पण खरी अडचण हीच आहे—जपायचं नेमकं काय? छत्री, स्वेटर की सनस्क्रीन? महाराष्ट्रात सध्या निसर्ग सांगतोय, “सगळंच बाळगा!” कारण ही थंडी केवळ तापमानात नाही, तर माणसाच्या गोंधळातही उतरली आहे. मनाली दूर असली, तरी थंडी मात्र आपल्या अंगणात उभी आहे—आणि तीही पूर्ण तयारीनिशी!