महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. २० जानेवारी | पाकिस्तानातून शीत लहरी आल्या म्हणे आणि महाराष्ट्रात पुन्हा एकदा लोकांनी स्वेटर शोधायला सुरुवात केली. मुंबईकर तर इतके गोंधळले की सकाळी जॅकेट घालायचं की दुपारी घडी करून पिशवीत ठेवायचं, हा प्रश्नच पडला! हवामान खातं सांगतं—“थंडी आहे, पण थोड्याच वेळासाठी.” म्हणजे थंडीही आता पाहुण्यासारखी आली—चहा पिऊन, फोटो काढून आणि लगेच निघून जाणारी! —“आमच्याकडे उन्हाळा कायमचा भाडेकरू आहे आणि थंडी फक्त ओळखीची पाहुणी!”
उत्तर भारत गोठतोय, महाराष्ट्र कुडकुडतोय आणि मुंबई मात्र नेहमीप्रमाणे गोंधळात! राजकीय वातावरण तापलेलं असतानाच निसर्गाने थोडी गार हवा पाठवली, पण तीही फार वेळ टिकली नाही. मुंबईत किमान तापमान १५ अंशांवर घसरलं, तेही बातमी बनावी इतकं दुर्मिळ! कारण मुंबईकरांसाठी १५ अंश म्हणजे ‘थंडी’, पण उर्वरित महाराष्ट्रासाठी ते ‘सामान्य हवामान’! नाशिक, जळगाव, पुणे, महाबळेश्वर—इथे मात्र थंडीने नीट हजेरी लावली. ग्रामीण भागात पहाटे शेतात जाणारा शेतकरी आणि शहरात सकाळी फिरायला निघालेला ज्येष्ठ नागरिक—दोघांनीही हुडहुडी अनुभवली. पण सरकारप्रमाणेच ही थंडीही म्हणते—“आलो होतो, पण कायम राहणार नाही!”
हवामान अभ्यासक सांगतात—उत्तर-पश्चिमेकडील वाऱ्यांमुळे गारवा वाढला आहे, पण तीन-चार दिवसांत तापमान पुन्हा वर जाणार. म्हणजे निसर्गानेही ‘ट्रायल रन’ घेतला आहे! २३-२४ जानेवारीला पुन्हा थंडी थोडी जाणवेल, पण त्यानंतर उन्हाळ्याची तयारी सुरू. पी. के. आत्रे यांच्या शैलीत सांगायचं तर—“आपल्याकडे थंडीचा कालावधी इतका कमी असतो की लोक आजारी पडायच्या आधीच तापमान वाढतं!” स्वेटर काढायचा की ठेवायचा, हा प्रश्न अजून सुटलेलाच नाही.
वास्तव हे आहे की हवामानातील हे चढ-उतार केवळ अस्वस्थ करणारे नाहीत, तर चिंताजनकही आहेत. थंडी कमी, उन्हाळा जास्त, पावसाचा भरवसा नाही—हे सगळं हवामान बदलाचं लक्षण आहे. शहरात थंडी ‘न्यूज’ होते, पण शेतकऱ्यासाठी ती पीक, पाणी आणि उत्पादनावर परिणाम करणारी बाब असते. काही तासांची हुडहुडी येते आणि जाते, पण प्रश्न कायम राहतो—निसर्गाचा हा बदल तात्पुरता आहे की इशारा? —“आपण थंडी कमी झाली म्हणून आनंद मानतो; पण निसर्गाचं तापमान वाढतंय, याची काळजी मात्र घेत नाही—आणि हीच खरी हुडहुडी आहे!”