✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ०६ मार्च २०२६ ।। मध्यपूर्वेतील युद्धाची धग आता समुद्रापर्यंत पोहोचली असून जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेलमार्ग मानल्या जाणाऱ्या Strait of Hormuz वर मोठे नाट्य घडले आहे. Iran ने या जलमार्गावर कठोर नियंत्रण लागू करत पश्चिमेकडील देशांसाठी नाकेबंदी जाहीर केली आहे. मात्र या तणावपूर्ण परिस्थितीत India साठी एक दिलासादायक अपवाद करण्यात आला आहे. इराणच्या लष्करी यंत्रणेने जाहीर केले की, अमेरिका, इस्रायल आणि त्यांच्या सहयोगी देशांची जहाजे या मार्गावरून गेल्यास त्यांच्यावर थेट कारवाई केली जाईल. परंतु भारत आणि China यांच्या जहाजांना या मार्गातून सुरक्षितपणे प्रवास करण्याची मुभा दिली जाईल. त्यामुळे जागतिक पातळीवर खळबळ उडाली असून ऊर्जा राजकारणात नवे समीकरण निर्माण झाले आहे.
इराणच्या सरकारी माध्यमांतून करण्यात आलेल्या घोषणेनुसार, युद्धाच्या परिस्थितीत या सामुद्रधुनीवर नियंत्रण ठेवण्याचा अधिकार इराणला असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. अमेरिकेचा कोणताही मित्रदेश किंवा युरोपियन जहाज या मार्गावर दिसल्यास त्यावर थेट हल्ला केला जाईल, असा कडक इशाराही देण्यात आला आहे. दरम्यान, या निर्णयामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापारात मोठी खळबळ उडाली आहे. पर्शियन आखातातून बाहेर पडण्यासाठी हा मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा असल्याने अनेक तेलवाहू टँकर्स समुद्रातच अडकून पडल्याचे चित्र आहे. United States आणि Israel यांच्या संयुक्त कारवाईनंतर इराणने हा निर्णय घेतल्याचे सांगितले जात आहे. त्यामुळे मध्यपूर्वेतील संघर्ष केवळ रणांगणापुरता मर्यादित न राहता जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही परिणाम करू लागला आहे.
या पार्श्वभूमीवर भारतासाठी मात्र हा निर्णय मोठा दिलासा मानला जात आहे. जगातील सुमारे २० टक्के कच्च्या तेलाचा पुरवठा या जलमार्गातून होतो. त्यामुळे येथे अडथळा निर्माण झाला की जागतिक बाजारात तेलाच्या किमती आकाशाला भिडतात. परंतु भारताला या मार्गातून वाहतूक सुरू ठेवण्याची परवानगी मिळाल्याने देशातील इंधन पुरवठा तुलनेने स्थिर राहू शकतो. मध्यपूर्वेतील अनेक देशांचा व्यापार आणि ऊर्जा पुरवठा या मार्गावर अवलंबून असल्याने जगभरात चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले असताना भारतासाठी उघडलेला हा मार्ग दोन्ही देशांमधील दीर्घकालीन धोरणात्मक संबंधांची साक्ष देणारा ठरत आहे. 🌍⛽🚢