महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. २४ जानेवारी | पुणेकर प्रवासी म्हणजे सहनशीलतेचा जिवंत नमुना! पाऊस आला तरी ट्रेन उशिराने, उन्हाळा आला तरी ट्रेन रद्द, आणि थंडी आली की घोषणा— “तांत्रिक कारणामुळे…” आता तर थेट शनिवार-रविवारीच रेल्वेने हात वर केलेत. दौंड–काष्टीदरम्यान दुहेरीकरणाच्या नॉन-इंटरलॉकिंग कामासाठी घेतलेल्या ब्लॉकमुळे तब्बल २६ एक्स्प्रेस आणि १२ डेमू गाड्या रद्द! म्हणजे ज्यांनी आठवडाभर कष्ट करून वीकेंडला गावाकडे जायचं स्वप्न पाहिलं, त्यांचं स्वप्न स्टेशनवरच उतरलं. रेल्वे म्हणते, “काम महत्त्वाचं आहे,” आणि प्रवासी म्हणतो, “आमचं आयुष्य काय कमी महत्त्वाचं आहे का?”
रेल्वेच्या या निर्णयामुळे पुणे–सोलापूर आणि पुणे–भुसावळ मार्गावर अक्षरशः रेल्वे अपघाताशिवाय अपघात झाला आहे. गाड्या रद्द, काही वळवलेल्या, तर काही तब्बल चार तास उशिराने! लोणावळा–कल्याण–मनमाड मार्गे वळवलेल्या गाड्या पाहून असं वाटतं की प्रवाशांना फिरवून आणण्याचीच रेल्वेची योजना आहे. “थेट जा” हा रेल्वेचा जुना मंत्र आता “फिरून-फिरून जा” असा बदललेला दिसतो. पुणे–नागपूर, पुणे–सोलापूर, पुणे–अमरावतीसारख्या महत्त्वाच्या एक्स्प्रेस दोन्ही बाजूंनी रद्द म्हणजे प्रवाशांच्या संयमाची परीक्षा नव्हे, तर थेट उपासमार!
खरं तर दुहेरीकरणाचं काम भविष्यासाठी आवश्यक आहे, हे कुणी नाकारत नाही. पण प्रश्न असा आहे—हे काम नेहमीच सुट्टीच्या दिवशीच का होतं? ऑफिस सुट्टी, कॉलेज सुट्टी, लग्नसमारंभ, आजारपण… सगळ्याच गरजांवर रेल्वेचा एकच उपाय— “गाडी रद्द आहे.” सूचना येते वर्तमानपत्रात, पण प्रवासी येतो थेट स्टेशनवर. तिथे समजतं की आजचा प्रवास नाही, उद्याचं भविष्य अनिश्चित! माहितीचा फलक बदलतो, पण प्रवाशाचं नशीब बदलत नाही.
— “रेल्वे ही वाहतूक व्यवस्था नाही, ती एक तत्वज्ञान आहे. ज्याला संयम आहे तोच प्रवास करावा!” आजची परिस्थिती पाहता ते खरं वाटतं. रेल्वे सुधारणा हव्यात, पण त्या प्रवाशांच्या जिवावर नकोत. नियोजन, पूर्वसूचना आणि पर्यायी व्यवस्था नसतील, तर दुहेरीकरणाचा फायदा भविष्यात होईल, पण सध्या मात्र प्रवासी दुहेरी त्रासात आहे. रेल्वेचा प्रवास म्हणजे गंतव्यापेक्षा आधी मानसिक तयारीचीच परीक्षा झाली आहे!