महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १ फेब्रुवारी २०२६ | बजेट येण्याआधी बाजारात नेहमीच दोन गोष्टी हलतात—नेत्यांच्या भुवया आणि गुंतवणूकदारांचे हात. यंदा मात्र हाताबरोबर सोनं-चांदीही थरथरली. कालपर्यंत जे सोनं तिजोरीत माज करत होतं, ते आज थेट १४ हजारांनी खाली बसलं. चांदी तर अधिकच हट्टी निघाली—२७ हजारांची घसरण दाखवत तिनं ‘मी काही कमी नाही’ असं जाहीर केलं. मल्टी कमोडिटी एक्सचेंजवर आकडे बघताना गुंतवणूकदारांनी आधी डोळे चोळले, मग कॅल्क्युलेटर, आणि शेवटी कपाळ. कारण ज्याला कालपर्यंत ‘सुरक्षित गुंतवणूक’ म्हटलं जात होतं, ते आज स्वतःच सुरक्षिततेच्या शोधात दिसतंय. बजेट स्पेशल ट्रेडिंग सत्रात सरकारपेक्षा आधी सोनं-चांदीच आपला अर्थसंकल्प सादर करून गेली—खर्च जास्त, विश्वास कमी!
जागतिक बाजारात मार्जिन वाढलं आणि इथं नफा-वसुलीचा पाऊस पडला. डॉलर, आंतरराष्ट्रीय दर, जागतिक संकेत—हे सगळे शब्द पुन्हा एकदा चर्चेत आले. खरं तर हे शब्द इतके वापरले जातात की आता ते मंत्रासारखे वाटू लागलेत: उच्चार केला की दर हलतो. काही दिवसांपूर्वी ५,५०० डॉलरच्या उंचीवर मिरवणारं सोनं थेट ५,००० च्या आसपास येऊन थांबलं. म्हणजे कालपर्यंत ‘सोन्याचं भविष्य उज्ज्वल’ म्हणणारे आज ‘थोडी विश्रांती गरजेची’ असं सांगू लागले. बाजाराचा हा स्वभावच असा—चढावर असताना शौर्य, उतरती कळा लागली की तत्वज्ञान. चांदीचंही तेच; महिनाभरात झेप घेतली, आणि दोन दिवसांत दमछाक. शेअर बाजारात जसं ‘प्रॉफिट बुकिंग’ असतं, तसंच इथे ‘श्रद्धा बुकिंग’ सुरू झालंय.
मात्र गंमत अशी की जानेवारीत सोनं २० टक्के आणि चांदी ३० टक्के वाढली होती. म्हणजे महिनाभरात राजेशाही आणि शेवटी साधेपणा. त्यामुळे आजची घसरण पाहून सगळं संपलं असं मानणं तितकंच घाईचं ठरेल, जितकं कालच्या तेजीला पाहून अति उत्साह. सोनं-चांदी ही भारतीय मानसिकतेची जुनी सवय—लग्नात हवं, संकटात हवं, आणि बाजारात पडल्यावरही हवं. फरक एवढाच की आता भाव पाहून भक्तीही थोडी मोजून व्यक्त केली जाते. बजेट काय देणार, कर कसा बदलणार, गुंतवणुकीला दिशा कुठली—हे सगळं अजून पडद्यामागे आहे. पण एक गोष्ट मात्र स्पष्ट आहे: सोनं-चांदी आपल्याला पुन्हा एकदा आठवण करून देतायत—बाजारात कायमस्वरूपी काहीच नाही; ना तेजी, ना मंदी… कायम असते ती फक्त अनिश्चितता!