महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १ फेब्रुवारी २०२६ | आज अर्थसंकल्प ऐकताना अनेकांचे डोळे आकड्यांवर होते, तर काहींचे डोळे थेट देवाकडे लागले होते. कारण मधुमेह आणि कॅन्सरसारख्या आजारांसमोर माणूस आकड्यांपेक्षा असहाय असतो. रोज सकाळी गोळी, दुपारी इंजेक्शन आणि महिन्याच्या शेवटी बिल—हा रुग्णांचा नेहमीचा दिनक्रम. अशा वेळी अर्थमंत्र्यांनी “औषधं स्वस्त करणार” एवढं वाक्य उच्चारलं आणि लाखो घरांमध्ये क्षणभर शांतता पसरली. ही घोषणा म्हणजे केवळ आर्थिक निर्णय नाही, तर खिशाला चिमटा काढणाऱ्या आजारांवर दिलेला मानवी स्पर्श आहे. उपचार चालू ठेवायचे की घरखर्च भागवायचा, असा प्रश्न विचारणाऱ्या कुटुंबांसाठी हा बजेट म्हणजे थोडा मोकळा श्वास आहे. आज पहिल्यांदाच वाटलं—सरकारनं फाईल्समधून डोकं बाहेर काढून रुग्णांकडे पाहिलं.
मधुमेह आणि कॅन्सर ही नावं ऐकताच अंगावर शहारे येतात; पण त्याहून मोठा धक्का बसतो तो औषधांच्या किंमती पाहून. हजारो, लाखो रुपयांची औषधं, महिन्योनमहिने चालणारे उपचार आणि त्यातच वाढतं व्याज, कर्ज, ताण. या सगळ्यात रुग्ण जगतो कमी आणि आकडे मोजतो जास्त. अशा परिस्थितीत औषधांचे दर कमी करण्याचा निर्णय म्हणजे केवळ करसवलत नाही, तर जगण्याला दिलेली संधी आहे. “भारताला औषध निर्मितीचं केंद्र बनवणार” ही घोषणा ऐकायला मोठी वाटते; पण तिचा अर्थ साधा आहे—परदेशातून येणारी महाग औषधं कमी होतील, देशात तयार होणारी औषधं स्वस्त मिळतील. तीन केमिकल पार्क उभे राहतील, उत्पादन वाढेल आणि कदाचित उद्या डॉक्टरांच्या चिठ्ठीतली औषधं पाहून रुग्णाला घाम फुटणार नाही. आजारी माणसाला उपचार परवडणं हीच खरी विकासाची कसोटी आहे.
या सगळ्या घोषणांमध्ये सेमीकंडक्टरसाठी ४० हजार कोटींचा आकडा झळकला, उद्योग, तंत्रज्ञान, भविष्य यावर भाषणं झाली; पण बजेटचा खरा अर्थ एका गोळीत, एका इंजेक्शनमध्ये दडलेला आहे. कारण आजारी माणसासाठी भविष्य म्हणजे पुढचा दिवस. सरकार म्हणतं, “लोकांच्या इच्छा, आकांक्षा पूर्ण करणं आमचं कर्तव्य आहे.” पण इथे इच्छा नाही, गरज आहे—जगण्याची. आज औषधं स्वस्त होतील, उद्या उपचार सुलभ होतील, आणि कदाचित परवा आजाराशी लढणं थोडं सोपं होईल. हा बजेट मोठ्या उद्योगांना किती मिळाला यापेक्षा, रुग्णाला किती दिलासा मिळाला हे महत्त्वाचं आहे. कारण शेवटी देश मजबूत होतो तो कारखान्यांमुळे नाही, तर निरोगी माणसांमुळे. आज अर्थसंकल्पानं आकड्यांबरोबर माणसालाही जागा दिली—आणि तेच या बजेटचं खरं यश आहे.