महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १ फेब्रुवारी २०२६ | अर्थसंकल्प म्हणजे आकड्यांची पोतडी; पण कधी कधी त्यातून एखादी घोषणा बाहेर पडते आणि दोन शहरांच्या नशिबाचा वेगच बदलतो. यंदाच्या बजेटमध्ये मुंबई–पुणेकरांच्या वाट्याला असंच एक ‘वेगवान’ स्वप्न आलंय. अर्थमंत्र्यांनी मुंबई–पुणे हायस्पीड ट्रेन कॉरिडॉरची घोषणा केली आणि दोन शहरांमधील अंतर फक्त नकाशावर उरणार, प्रत्यक्षात मात्र वेळेची कात्री लागणार, हे स्पष्ट झालं. आजवर ‘मुंबई–पुणे’ म्हटलं की डोळ्यासमोर द्रुतगती मार्गावरील ट्रॅफिक, बोअरघाटातली रांग आणि प्रवासात निघून जाणारा अर्धा दिवस आठवायचा. आता मात्र बजेटच्या एका घोषणेनं त्या आठवणींवर वेगाची रेघ ओढली आहे. ही ट्रेन म्हणजे फक्त प्रवासाचं साधन नाही, तर दोन महानगरांच्या अर्थकारणाला जोडणारी नवी नस आहे.
पुण्याच्या पदरात आधीच सेमी हायस्पीड कॉरिडॉर पडलेला. पुणे–नाशिकसारखा साडेपाच तासांचा प्रवास दोन तासांवर आणण्याचं स्वप्न साकार होत असताना, आता थेट मुंबईशी ‘हायस्पीड’ नातं जोडण्याचा बहुमान मिळतोय. याचा अर्थ फक्त ऑफिसला वेळेत पोहोचणं एवढाच नाही. उद्योग, आयटी, शिक्षण, आरोग्य, पर्यटन—सगळ्याच क्षेत्रांना याचा फायदा होणार. मुंबईत काम, पुण्यात घर; पुण्यात शिक्षण, मुंबईत संधी—आजवर हे गणित वेळेवर अडखळायचं. हायस्पीड ट्रेनमुळे हेच गणित सोपं होणार आहे. दोन शहरांमधील मानसिक अंतरही कमी होईल, कारण जेव्हा प्रवास सुकर होतो, तेव्हा व्यवहार, नातेसंबंध आणि संधी आपोआप वाढतात. पुणे आणि मुंबई ही आता फक्त शेजारील शहरे न राहता, एका वेगवान रेषेवर उभी असलेली जुळी अर्थनगरे ठरणार आहेत.
या घोषणेमागे मोठं चित्र आहे—पर्यावरणपूरक, आधुनिक आणि भविष्यातील भारताचं. मुंबई–पुणेसह देशात सात हायस्पीड रेल्वे कॉरिडॉर उभारण्याचा प्रस्ताव म्हणजे रस्त्यांवरील गर्दीला पर्याय आणि प्रदूषणावर उपाय. सार्वजनिक भांडवली खर्च वाढवण्याचा निर्णय हा केवळ आकड्यांचा खेळ नाही, तर पायाभूत सुविधांवरचा विश्वास आहे. पश्चिम महाराष्ट्रासाठी ही घोषणा म्हणजे विकासाचं इंजिन. आज ज्या अंतरावर आपण तास मोजतो, उद्या तिथे मिनिटं मोजली जातील. बजेटच्या या ‘वेगवान’ ओळीवरून एक गोष्ट स्पष्ट होते—मुंबई आणि पुणे आता जवळ येणार आहेत, फक्त नकाशात नाही, तर रोजच्या आयुष्यात. वेग वाढला की अपेक्षाही वाढतात; आता या घोषणेला प्रत्यक्षात उतरवण्याचा ट्रॅक किती जलद टाकला जातो, हेच पाहायचं.