FDAची धडक मोहीम व्यावसायिकांविरोधात नाही; नागरिकांच्या ताटात सुरक्षित अन्न पोहोचवणे हाच उद्देश
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ ऑगस्ट २०२६ ।। अन्न व औषध प्रशासनाच्या कारवाईची धडधड राज्यभर ऐकू येत असताना, त्यामागचा हेतू आता स्पष्ट करण्यात आला आहे. व्यावसायिकांना त्रास देण्यासाठी नव्हे, तर नागरिकांना शुद्ध, सुरक्षित अन्न आणि दर्जेदार औषधे मिळावीत यासाठीच कारवाई केली जात असल्याचे FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी अमरावतीत स्पष्ट केले. ‘कठोर कारवाई’ हा शब्द ऐकून काही व्यावसायिकांच्या पोटात गोळा येत असेल, तर त्याला प्रशासन जबाबदार नाही; नियम पाळले तर भीती कसली, हा साधा संदेशच या भूमिकेतून दिला गेला आहे.
मुंढे यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, FDAची कारवाई कोणत्याही विशिष्ट व्यावसायिकाला लक्ष्य करून केली जात नाही. लहान दुकान असो किंवा मोठी आस्थापना, शहरातील व्यवसाय असो किंवा ग्रामीण भागातील—नियम सर्वांसाठी सारखेच आहेत. तक्रार किंवा संबंधित माहिती प्राप्त झाल्यानंतर तिची शहानिशा केली जाते आणि त्यानंतर नियमानुसार कारवाई केली जाते. म्हणजेच ‘कोण म्हणाले?’ किंवा ‘कोणाचा व्यवसाय आहे?’ यापेक्षा ‘नियम मोडले का?’ हा प्रश्न महत्त्वाचा ठरणार आहे.
व्यवसाय करणे हा प्रत्येकाचा अधिकार आहे; पण ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळण्याचा अधिकार कोणालाही नाही. खाद्यपदार्थांमध्ये भेसळ, चुकीचे लेबलिंग, अस्वच्छता किंवा नियमबाह्य पद्धतीने उत्पादन-विक्री होत असेल, तर त्याचा फटका थेट ग्राहकांना बसतो. म्हणूनच FDAची जबाबदारी केवळ छापे टाकण्यापुरती मर्यादित नसून, नियमांची अंमलबजावणी आणि नागरिकांचे संरक्षण ही तिची मूलभूत भूमिका आहे. प्रशासनाने कारवाई करताना कायद्याच्या चौकटीत राहून काम करणे अपेक्षित आहे; त्याचवेळी व्यावसायिकांनीही नियमांचे पालन करणे तितकेच आवश्यक आहे.
मुंढे यांनी त्यामुळे व्यावसायिकांना एक प्रकारचा स्पष्ट संदेशच दिला आहे—व्यवसाय करा, पण नियमांच्या चौकटीत करा. कायद्याचे पालन करणाऱ्याला घाबरण्याचे कारण नाही; मात्र उल्लंघन करणाऱ्यावर कारवाई होणारच. ग्राहकांच्या आरोग्याचा प्रश्न आला की ‘व्यवसायाची अडचण’ हा बचाव किती काळ चालणार, हाही खरा प्रश्न आहे. बाजारात माल विकणारा व्यापारी असो वा तो माल खरेदी करणारा ग्राहक—दोघांनाही सुरक्षित अन्न हवेच. त्यामुळे FDAची धडक मोहीम ही त्रासाची नव्हे, तर नियम आणि जबाबदारीची परीक्षा ठरणार आहे.