अमेरिकेच्या दरवाढीनंतर डॉलर मजबूत; सुरुवातीची घसरण उलटवत सोन्याने पुन्हा घेतली उसळी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १७ सप्टेंबर २०२६ ।। सोन्याच्या बाजाराला गुरुवारी सकाळी फेडरल रिझर्व्हच्या निर्णयाचा पहिला धक्का बसला. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने १६ सप्टेंबरला व्याजदरात २५ बेसिस पॉइंट्सची वाढ करून तो ३.७५ ते ४ टक्क्यांच्या पातळीवर नेला. फेडचा हा निर्णय १२-० मतांनी मंजूर झाला. महागाई अजूनही लक्ष्यापेक्षा जास्त असल्याचे फेडने स्पष्ट केले. त्यामुळे पुढील काळातही व्याजदर कडक राहण्याचे संकेत मिळाले आहेत.
याचा थेट परिणाम सोन्यावर झाला. डॉलर आणि अमेरिकी रोखे उत्पन्न वाढल्याने व्याज किंवा उत्पन्न न देणाऱ्या सोन्याची आकर्षकता काही काळ कमी झाली. बुधवारी स्पॉट सोन्याचा भाव एक टक्क्याहून अधिक घसरून ४,२४०.१० डॉलर प्रति औंसपर्यंत आला, तर चांदीतही १.७ टक्क्यांची घसरण नोंदली गेली. बाजाराने फेडच्या आक्रमक भूमिकेचा अर्थ पुढील दरवाढीची शक्यता म्हणून घेतला.
पण बाजार म्हणजे सरळ रेषा नाही. गुरुवारी पुढील व्यवहारात सोन्याने पुन्हा दिशा बदलली. Reutersच्या माहितीनुसार स्पॉट गोल्ड १.१ टक्क्यांनी वाढून ४,३१०.४९ डॉलर प्रति औंसवर पोहोचले. म्हणजेच ‘फेडने दर वाढवले आणि सोने कोसळले’ एवढेच समीकरण नाही. डॉलर, रोखे उत्पन्न, मध्यपूर्वेतील तणाव, तेलाचे दर आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी या सगळ्यांचा एकत्रित परिणाम सोन्यावर होत आहे.
भारतामध्येही त्यामुळे सराफा बाजारावर दबाव आणि तेजी दोन्ही दिसू शकतात. दिलेल्या बाजारमाहितीनुसार सुरुवातीला २४ कॅरेट सोन्याचा भाव सुमारे १.५३ लाख रुपये प्रति १० ग्रॅम, तर चांदी सुमारे २.३५ लाख रुपये किलो होती. MCXवर सोन्याच्या वायदा व्यवहारातही सुरुवातीला घसरण झाली. मात्र दिवसभरातील जागतिक संकेत बदलल्यास हे दर पुन्हा झपाट्याने फिरू शकतात.
दरम्यान, कच्च्या तेलाच्या किमती १०० डॉलरच्या वर राहिल्याने महागाईचा प्रश्न कायम आहे. त्यामुळे फेडच्या पुढील निर्णयांवर सोन्याचे भवितव्य मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे. गुंतवणूकदारांसाठी सध्या एकच धडा—सोन्याचा भाव पाहताना केवळ आजचा आकडा नव्हे, तर डॉलर, व्याजदर आणि जागतिक संघर्षाचे गणितही पाहावे लागेल.