महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १४ फेब्रुवारी २०२६ || पुणेकरांची गाडी वेगात, पण नियम मात्र मागे! सिग्नल लाल असताना पुढे सरकणारे, ठरलेल्या वेगाला हरताळ फासणारे, मालवाहू गाडीतून प्रवासी कोंबणारे—या सगळ्यांना आता थेट कायद्याचा चाबूक बसला आहे. पुणे प्रादेशिक परिवहन कार्यालय (आरटीओ)ने मागील वर्षभरात तब्बल ३ हजार ६०० वाहन परवाने निलंबित करून बेशिस्त वाहनचालकांना कडक संदेश दिला आहे. “लायसन्स आहे म्हणून रस्ता तुमचा बापाचा नाही!”—असा इशाराच जणू प्रशासनाने दिला आहे. एवढ्यावर थांबायचं नाही; निलंबित परवाना घेऊन वाहन चालवताना सापडलात, तर थेट ५ हजार रुपयांचा दंड आणि पुढची कारवाई ठरलेलीच!
ही कारवाई केवळ आकड्यांची कसरत नाही, तर रस्ते सुरक्षेची शिस्त आहे. महामार्ग पोलिस, वाहतूक शाखा आणि इतर राज्यांतील आरटीओकडून आलेल्या अहवालांच्या आधारे मोटार वाहन अधिनियम १९८८ च्या कलम १९ आणि केंद्रीय मोटार वाहन नियम १९८९नुसार परवाने निलंबित करण्यात आले. वेगमर्यादा ओलांडणे, लाल सिग्नल तोडणे, मालवाहू वाहनातून प्रवासी वाहतूक, दारू किंवा अमली पदार्थांच्या प्रभावाखाली वाहन चालवणे, मोबाईलवर बोलत स्टेअरिंग पकडणे—हे गुन्हे आता थेट परवान्यावर गदा आणत आहेत. रस्ते अपघातांची साखळी तोडायची असेल, तर नियमांची बेडी घट्ट करावीच लागते—याची जाणीव प्रशासनाने करून दिली आहे.
विशेष म्हणजे, परवाना खिशात असला तरी यंत्रणेच्या नोंदीत तो ‘निलंबित’ दिसतो. म्हणजेच, कागदावरचा लायसन्स आणि कायद्यातील अस्तित्व—यात फरक पडतो. असा चालक रस्त्यावर आढळल्यास त्याच्यावर विनापरवाना वाहन चालविल्याची कारवाई होणार; दंड, आणि अपघात झाल्यास विमाही ग्राह्य धरला जाणार नाही. “परवाना तुमच्याकडे, पण कायदेशीर अस्तित्व शून्य”—हीच या मोहिमेची ठळक ओळ आहे. येत्या दिवसांत आणखी सुमारे ३ हजार परवान्यांवर गंडांतर येण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. रस्ते सुरक्षा हा सर्वोच्च प्राधान्याचा विषय असल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले असून, नियम मोडणाऱ्यांना आता क्षमा नाही—हा संदेश पुण्याच्या प्रत्येक चौकात पोहोचला आहे.