महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १४ फेब्रुवारी २०२६ || फेब्रुवारीचा महिना आणि अंगावर मेचा ताप! वाऱ्याने दिशा बदलली, थंडीनं गाशा गुंडाळला आणि महाराष्ट्राने सरळ उन्हाळ्याच्या दारात प्रवेश केला. राज्यातील अनेक भागांत कमाल तापमान 35 अंश सेल्सिअसवर जाऊन ठेपलं आहे. पहाटेची गारवा-गोष्टी आता केवळ आठवणीत उरल्या; दुपारी मात्र रस्त्यांवर रखरखाट पसरतो आहे. हवामान विभागाने कोकण आणि मुंबईसाठी उष्ण व दमट हवामानाचा इशारा देत ‘यलो अलर्ट’ जारी केला आहे. “आता फेब्रुवारी आहे की मे?” असा प्रश्न नागरिकांच्या ओठांवर येऊ लागला आहे. उकाड्याने सुरुवातीलाच दमछाक केली, तर पुढे काय होणार—याची धास्ती सर्वांनाच!
कोकण पट्ट्यात रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, रायगड येथे उष्णतेची झळ अधिक तीव्र भासते आहे. मुंबई, ठाणे, पालघरमध्ये दुपारच्या उन्हाने डांबरी रस्ते तापले आहेत; समुद्रकिनाऱ्याचा गार वारा सुद्धा दमट झाला आहे. पुढील 24 तासांत या उष्णतेत फारशी घट होणार नाही, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. आठवड्याच्या सुट्टीचे बेत आखणाऱ्यांनी उन्हाचा विचार करूनच बाहेर पडावं, अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. घाटमाथ्यावरची हिरवळ कोमेजू लागली, तर शहरात एसी आणि कुलरची मागणी चढू लागली—उन्हाळ्याची पूर्वपीठिका फेब्रुवारीतच रंगू लागली आहे.
विदर्भातही तापमानाची चढती कमान दिसते आहे. पुढील दोन-तीन दिवसांत कोकण व विदर्भात कमाल तापमानात आणखी 2-3 अंशांनी वाढ होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. त्यानंतर किंचित घट होईल, असे संकेत असले तरी सध्या तरी उकाड्याची लाट कायम आहे. मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रातही पारा वरचढ दिशेने सरकत आहे. उन्हाळ्याची खरी सुरुवात आता झालीच, असा सूर हवामानतज्ज्ञांकडून उमटतो आहे. “फेब्रुवारीतच ही अवस्था, तर मेमध्ये काय?”—या विचाराने नागरिकांना धडकी भरते आहे.
दरम्यान, देशाच्या उत्तर भागात काही राज्यांत पहाटे-रात्री गार वारे अजूनही जाणवत असले, तरी दक्षिणेकडे किनारपट्टी भागात उष्णतेचा प्रभाव वाढतो आहे. त्या बदलत्या वाऱ्यांचा परिणाम महाराष्ट्रावरही उमटतो आहे. दिवसाढवळ्या वाढणारा उकाडा आणि संध्याकाळची दमट हवा—या दुहेरी फटक्याने नागरिक हैराण झाले आहेत. पाणीपुरवठा, वीजवापर आणि आरोग्याच्या दृष्टीने प्रशासनाने सज्ज राहण्याची वेळ आली आहे. फेब्रुवारीने दिलेला हा मेचा इशारा गंभीर आहे; उन्हाळा यंदा लवकरच रंगात येणार, यात शंका नाही!