महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १९ फेब्रुवारी २०२६ || राज्यात गाजलेल्या मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनावर आता प्रश्नचिन्ह उभं राहिलं आहे. ज्यांच्या हातात दर महिन्याला ₹१५०० ची आर्थिक मदत येत होती, त्या लाखो महिलांसाठी ही बातमी अक्षरशः धक्कादायक ठरते आहे. तब्बल ८६ लाख अर्ज बाद! म्हणजे एवढ्या महिलांचा हप्ता थांबला. सरकारने २०२४ मध्ये मोठ्या गाजावाजात योजना सुरू केली, कोट्यवधी महिलांनी अर्ज केले, आशेचा दिवा लावला. पण आता पडताळणीच्या चाळणीतून अनेक अर्ज गाळले गेले. २.४ कोटी अर्जांपैकी फक्त १.६ कोटी महिलांनाच डिसेंबरचा हप्ता मिळाला. उरलेल्यांच्या खात्यात मात्र शांतता! त्यामुळे गावागावात एकच चर्चा – “आपलं नाव आहे का बाद झालेल्यांत?”
या सगळ्या घडामोडींचं मूळ आहे ई-केवायसी. २.४ कोटींपैकी १.९ कोटी महिलांनी केवायसी पूर्ण केलं; त्यात १.६ कोटींची कागदपत्रं बरोबर आढळली. उरलेल्यांच्या अर्जात त्रुटी, विसंगती, कागदपत्रांचा गोंधळ… आणि परिणामी अर्ज बाद. ५५ लाख अर्ज थेट रद्द झाल्याचंही समोर आलं आहे. मात्र सरकारने दुरुस्तीसाठी ३१ मार्चपर्यंत मुदत दिली आहे. ज्यांच्या केवायसीत चुका आहेत, त्यांनी त्या दुरुस्त केल्यास रखडलेले हप्ते एकत्र देण्याचं आश्वासन दिलं जात आहे. पण तोपर्यंत अनेक कुटुंबांचा महिन्याचा हिशेब कोलमडणार, हे वास्तव आहे. कारण ₹१५०० हा काही केवळ आकडा नाही; तो घरखर्चातील गॅस, धान्य, मुलांच्या शाळेच्या फीचा आधार आहे.
दरम्यान, समाजकल्याण विभागाकडून जवळपास ₹९८ कोटींचा निधी वितरित करण्यात आला असल्याची माहिती आहे. म्हणजे पात्र लाभार्थ्यांच्या खात्यात लवकरच पैसे जमा होतील. “लाडकीच्या हप्त्याचा मार्ग मोकळा” असा दावा केला जातोय; पण ज्यांचा अर्ज बाद झाला, त्यांच्यासाठी हा मार्ग अजूनही काटेरीच आहे. त्यामुळे प्रत्येक लाभार्थीने आपली केवायसी स्थिती तपासून घ्यावी, आवश्यक दुरुस्ती वेळेत करावी, अन्यथा ₹१५०० कायमचे हातातून निसटू शकतात. योजना आशेची आहे; पण नियमांची कात्रीही तितकीच धारदार आहे, हे आता स्पष्ट झालं आहे.