महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २७ फेब्रुवारी २०२६ ।। एप्रिल २०२६ पासून देशातील पेट्रोल पंपांवर इंधन वितरणात मोठा बदल होणार आहे. केंद्र सरकारच्या पर्यावरणपूरक धोरणानुसार RON 95 दर्जाचे E20 पेट्रोल (२०% इथेनॉल मिश्रित) टप्प्याटप्प्याने अनिवार्य करण्यात येणार आहे. प्रदूषण नियंत्रण आणि कच्च्या तेलावरील आयात अवलंबित्व कमी करणे हा यामागील मुख्य उद्देश असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
तुमच्या कारवर काय परिणाम?
१) इंजिन सुसंगतता:
E20 वापरण्यासाठी इंजिन ‘E20 Compatible’ असणे आवश्यक आहे. जुन्या गाड्यांमध्ये इथेनॉलमुळे रबर/प्लॅस्टिक घटक लवकर झिजण्याची शक्यता असते. नवीन BS6 फेज-२ मॉडेल्सपैकी अनेक ‘E20 Ready’ आहेत.
२) मायलेजमध्ये घट:
तज्ज्ञांच्या मते, पारंपरिक पेट्रोलच्या तुलनेत E20 मुळे मायलेजमध्ये साधारण ६–७% घट होऊ शकते.
३) किमतींवर परिणाम:
E20 सुसंगत इंजिनसाठी अतिरिक्त तांत्रिक बदल आवश्यक असल्याने नवीन गाड्यांच्या किमती वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते.
सरकारचा उद्देश
इथेनॉल प्रामुख्याने ऊस व धान्यापासून तयार होते. त्यामुळे परकीय चलनाची बचत, तसेच शेतकऱ्यांना अतिरिक्त उत्पन्नाचा मार्ग खुला होईल, असा दावा सरकारकडून केला जात आहे. इथेनॉल मिश्रण धोरणाला चालना देण्यासाठी NITI Aayog नेही अभ्यास अहवाल सादर केला आहे.
प्रदूषणावर परिणाम
अहवालानुसार, ऊसाधारित इथेनॉलमुळे हरितगृह वायू उत्सर्जनात सुमारे ६५% घट, तर मक्याधारित इथेनॉलमुळे ५०% पर्यंत घट होऊ शकते. हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर हे पाऊल महत्त्वाचे मानले जाते.
‘RON’ म्हणजे काय?
RON (Research Octane Number) हा इंधनाच्या गुणवत्तेचा निर्देशांक आहे. उच्च RON असलेले इंधन अधिक संकुचन सहन करू शकते, ज्यामुळे इंजिन ‘नॉकिंग’ कमी होते आणि कामगिरी सुधारते. इथेनॉलमुळे पेट्रोलचा RON वाढतो, त्यामुळे इंजिन स्थिरता आणि कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत होते.
गाडीधारकांनी काय करावे?
तुमची कार E20 सुसंगत आहे का, हे वाहननिर्मात्याच्या मार्गदर्शक पुस्तकातून तपासा. शंका असल्यास अधिकृत सर्व्हिस सेंटरशी संपर्क साधा. नवीन इंधन धोरणामुळे पर्यावरणाला लाभ होईल; मात्र वाहनधारकांनी तांत्रिक बाबी लक्षात घेणे तितकेच आवश्यक आहे.