✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २३ मार्च २०२६ ।। मध्यपूर्वेतील तणाव शिगेला पोहोचला असताना Strait of Hormuz वरून नवं नाट्य उभं राहिलं आहे. एका बाजूला Donald Trump यांनी ४८ तासांचा कडक अल्टिमेटम देत इराणवर दबाव टाकला, तर दुसऱ्या बाजूला Iran ने चाल खेळत ‘सर्वांसाठी खुलं, पण शत्रूंना बंद’ अशी भूमिका जाहीर केली. या निर्णयाने जागतिक राजकारणात खळबळ उडाली असून, अमेरिका-इराण संघर्षाला नवं वळण मिळालं आहे.
इराणने स्पष्ट केलं आहे की, होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे बंद नाही; मात्र शत्रूराष्ट्रांच्या जहाजांना प्रवेश नाकारला जाईल. म्हणजेच हा मार्ग आता ‘निवडक’ देशांसाठीच खुला राहणार आहे. या निर्णयाचा थेट संदेश United States आणि Israel यांच्यासह त्यांच्या मित्रदेशांना दिला गेला आहे. इराणने संयुक्त अरब अमिरात, कतार, कुवेत आणि सौदी अरेबिया यांसारख्या देशांनाही सावध इशारा देत या मार्गापासून दूर राहण्यास सांगितले आहे.
जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी होर्मुझची सामुद्रधुनी ही ‘लाइफलाइन’ मानली जाते. जगातील मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाचा पुरवठा याच मार्गाने होतो. त्यामुळे इराणचा हा निर्णय केवळ राजकीय नसून आर्थिक युद्धाचीही घोषणा मानली जात आहे. जर हा मार्ग अंशतः बंद राहिला, तर तेलाच्या किमती पुन्हा भडकू शकतात आणि त्याचा परिणाम भारतासह अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो.
या संपूर्ण घडामोडीत एक गोष्ट स्पष्ट होते—इराण झुकण्याच्या मनस्थितीत नाही आणि अमेरिका माघार घेण्यास तयार नाही. त्यामुळे येणारे काही दिवस अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत. होर्मुझचा हा ‘अर्धा उघडा, अर्धा बंद’ निर्णय केवळ समुद्रमार्गापुरता मर्यादित नसून, तो जागतिक शक्ती संतुलनाला दिलेला थेट इशारा आहे. आता पुढची चाल कोण खेळणार, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.