✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २४ मार्च २०२६ ।। जगभरातील गुंतवणूकदारांना सुरक्षित आश्रय मानले जाणारे सोने आता स्वतःच अस्थिरतेच्या भोवऱ्यात अडकले आहे. मार्च २०२६ मध्ये सोन्याच्या किमतीत तब्बल १९.५२% घसरण झाली असून, १९७५ नंतरची ही सर्वात मोठी मासिक घसरण ठरली आहे. सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा दर सुमारे $4,263 च्या आसपास ट्रेड करत आहे. गेल्या काही दशकांत १९७८, १९८०, १९८३ आणि २००८ च्या आर्थिक संकटातही सोनं घसरलं होतं, पण यावेळी पडझड अधिक तीव्र ठरली आहे. “सेफ हेवन” समजलं जाणारं हे धातू आता गुंतवणूकदारांसाठी डोकेदुखी ठरत आहे.
या ऐतिहासिक घसरणीमागे अनेक जागतिक आर्थिक घटक एकाच वेळी सक्रिय झाले आहेत. शेअर बाजार, क्रिप्टोकरन्सी आणि रिअल इस्टेटमध्ये मोठ्या प्रमाणावर विक्री (sell-off) सुरू असल्याने गुंतवणूकदारांना आपले तोटे भरून काढण्यासाठी सोनं विकावं लागत आहे. यामुळे बुलियन मार्केटमध्ये जबरदस्त दबाव निर्माण झाला आहे. त्यातच US Federal Reserve चा कडक (hawkish) धोरणात्मक दृष्टिकोनही महत्त्वाचा ठरला आहे. व्याजदर कपातीच्या अपेक्षा कमी झाल्याने डॉलर मजबूत झाला आणि त्याचा थेट नकारात्मक परिणाम सोन्यावर झाला. तसेच गोल्ड ETF मधून मोठ्या प्रमाणावर पैसे बाहेर पडणे (outflows) आणि उच्चांकी दरानंतर झालेली नफावसुली (profit booking) यामुळेही ही घसरण अधिक वेगाने झाली.
एकूणच, बाजारातील तरलतेचा तुटवडा, मजबूत डॉलर आणि गुंतवणूकदारांचा ‘risk-off’ मूड या तिन्ही घटकांनी मिळून सोन्याच्या किमतीला जोरदार फटका दिला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, ही घसरण तात्पुरती असू शकते, पण सध्यातरी सोन्याचा “सुरक्षित गुंतवणूक” हा दर्जा हादरल्याचं स्पष्ट दिसतंय. पुढील काही आठवडे अत्यंत निर्णायक ठरणार असून, गुंतवणूकदारांनी सावधगिरी बाळगणे अत्यावश्यक आहे.