✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १२ एप्रिल २०२६ ।। पश्चिम आशियातील तणावाच्या धगधगत्या पार्श्वभूमीवर जगाने एक ऐतिहासिक क्षण अनुभवला—४७ वर्षांनंतर अमेरिका आणि इराणचे प्रतिनिधी एकाच टेबलावर समोरासमोर बसले! JD Vance आणि Mohammad Bagher Ghalibaf यांच्यात इस्लामाबादमधील सेरेना हॉटेलमध्ये उशीरा रात्री थेट चर्चा सुरू झाली. विशेष म्हणजे, या बैठकीत कोणताही तिसरा देश मध्यस्थ म्हणून सहभागी नव्हता. १९७९ च्या Iranian Revolution नंतर दोन्ही देशांतील संवाद पूर्णपणे खंडित झाला होता. आता तब्बल चार दशकांनंतर झालेली ही ‘फेस-टू-फेस’ बैठक केवळ राजनैतिक घटना नसून, जागतिक राजकारणात मोठा टर्निंग पॉइंट मानला जात आहे.
या चर्चेपूर्वी दोन्ही देशांच्या शिष्टमंडळांनी पाकिस्तानात दाखल होत स्वतंत्र हालचाली केल्या. Shehbaz Sharif यांनी दोन्ही बाजूंशी स्वतंत्र चर्चा करत वातावरण सौम्य करण्याचा प्रयत्न केला. अमेरिकेकडून Steve Witkoff आणि Jared Kushner सहभागी झाले, तर इराणकडून Seyyed Abbas Araghchi आणि अन्य वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. इराणने चर्चेपूर्वीच कडक भूमिका घेत “पूर्वअटी मान्य केल्याशिवाय चर्चा नाही” असा इशारा दिला होता. लेबनॉनवरील हल्ले थांबवणे आणि गोठवलेली संपत्ती मुक्त करणे या अटी त्यांनी पुढे केल्या. त्याचवेळी JD Vance यांनीही स्पष्ट शब्दांत सांगितले—“इराण प्रामाणिक असेल तर आम्ही मदतीस तयार, पण फसवणूक सहन केली जाणार नाही.”
दरम्यान, या संपूर्ण घडामोडीत सुरक्षा व्यवस्थेनेही सर्वांचे लक्ष वेधले. इराणच्या प्रतिनिधीमंडळाला घेऊन येणाऱ्या विमानासाठी पाकिस्तानने ‘एअर मोबिलिटी डिसेप्शन’ तंत्राचा वापर केला—रडारपासून बचावासाठी ट्रान्सपॉन्डर बंद ठेवणे आणि समांतर उड्डाण करणारे दुसरे विमान दाखवणे, अशी अभूतपूर्व योजना राबवली गेली. त्याचवेळी, युद्धविरामानंतर भारताचे ‘जग विक्रम’ हे जहाज होर्मुझ सामुद्रधुनी पार करत सुरक्षित मार्ग खुला झाल्याचे संकेत मिळाले. या पार्श्वभूमीवर Donald Trump यांनी ‘होर्मुझ मोकळी करण्याची प्रक्रिया’ सुरू असल्याचे विधान करत जगाचे लक्ष वेधले आहे. आता या ऐतिहासिक चर्चेतून खऱ्या अर्थाने शांततेचा मार्ग निघणार की तणाव अधिकच वाढणार—याकडे संपूर्ण जगाची नजर लागली आहे.