✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १४ एप्रिल २०२६ ।। Raj Thackeray on Dr. Babasaheb Ambedkar: भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जयंतीनिमित्ताने राज ठाकरे यांनी केलेलं वक्तव्य केवळ अभिवादन नाही, तर आजच्या विकासाच्या संकल्पनेवर थेट प्रहार आहे. “रस्ते, उड्डाणपूल म्हणजे विकास नाही” असं म्हणताना त्यांनी सध्याच्या सत्ताधाऱ्यांच्या मर्यादित दृष्टिकोनावर बोट ठेवलं. आज ‘विकास’ हा शब्द जणू सिमेंट, डांबर आणि प्रकल्पांच्या उद्घाटनात अडकून पडला आहे. पण बाबासाहेबांनी मांडलेला विकास हा माणसाच्या जीवनमानाशी, त्याच्या सन्मानाशी आणि आर्थिक सक्षमीकरणाशी जोडलेला होता. ‘द प्रॉब्लेम ऑफ द रुपी’ सारखा अभ्यासपूर्ण ग्रंथ लिहिणाऱ्या या महामानवाची दृष्टी किती व्यापक होती, याची आठवण करून देताना ठाकरे यांनी आजच्या राजकारणातील उथळपणावर जोरदार टीका केली.
आजच्या राजकीय संस्कृतीत महापुरुषांची नावं मोठ्या आवाजात घेतली जातात, पण त्यांचे विचार मात्र शांतपणे दडपले जातात, हीच खरी शोकांतिका आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज, महात्मा ज्योतिबा फुले, लोकमान्य टिळक यांसारख्या नेत्यांचे पुतळे उभे राहतात, पण त्यांच्या विचारांची उंची मात्र समाजात दिसत नाही. जयंत्या, मिरवणुका, डीजे आणि घोषणाबाजी यामध्ये विचारांचा गाभा हरवतो आहे. जात-पात, धर्म यांच्या चौकटीत या महान व्यक्तिमत्त्वांना अडकवून त्यांच्या वारशालाच कमी केलं जातंय. ठाकरे यांच्या शब्दांत सांगायचं तर, “हे सगळं थांबलं तरच खरी श्रद्धांजली ठरेल!” — आणि हे वाक्य केवळ टोला नाही, तर आरशातलं प्रतिबिंब आहे.
विकासाचा खरा अर्थ काय, हा प्रश्न आज पुन्हा विचारण्याची वेळ आली आहे. फक्त रस्ते रुंद झाले म्हणून समाज पुढे गेला का? उड्डाणपूल उभे राहिले म्हणून प्रत्येकाच्या आयुष्यात उंची आली का? अजूनही मोठा वर्ग असा आहे, ज्याला या विकासाचा कणभरही फायदा झालेला नाही. बाबासाहेबांची समग्र दृष्टी ही समाजाच्या तळागाळापर्यंत पोहोचणाऱ्या न्याय्य आणि समावेशक विकासाची होती. आज त्यांची उणीव का भासते, याचं उत्तर कदाचित आपल्या विकासाच्या चुकीच्या व्याख्येत दडलंय. आणि म्हणूनच, हा प्रश्न केवळ राजकारण्यांसाठी नाही, तर प्रत्येकासाठी आहे — आपण खरंच विकसित होतोय का, की फक्त दिसायला?