महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १३ मे २०२६ ।। भारतीय माणसाचं सोन्याशी नातं हे केवळ दागिन्यांचं नसतं, तर भावनेचं असतं. लग्न असो, बारसं असो की दिवाळीची खरेदी — “थोडं सोनं घेतलं पाहिजे” हा आपल्या घराघरातला अट्टाहास! पण आता केंद्र सरकारच्या नव्या निर्णयाने सर्वसामान्यांच्या या हौसेवर करवाढीचं जाड कुलूप बसण्याची चिन्हं दिसू लागली आहेत. सरकारने सोनं आणि चांदीवरील आयात शुल्कात मोठी वाढ करण्याचा निर्णय घेतला असून, आजपासून हे नवे दर लागू झाले आहेत. त्यामुळे आधीच महागाईने होरपळलेल्या जनतेच्या खिशाला आता सोन्याचा आणखी झटका बसणार आहे. “सोनं घ्या, भवितव्य सुरक्षित करा” असं सांगणारे सराफ आता “पहिले बँक बॅलन्स तपासा” असं म्हणण्याची वेळ येणार आहे. कारण सोन्याची चमक वाढत असताना ग्राहकांच्या चेहऱ्यावर मात्र चिंतेची सावली गडद होत चालली आहे.
सरकारने सोन्यावरचं आयात शुल्क थेट ६ टक्क्यांवरून १५ टक्क्यांपर्यंत नेलं आहे. बेसिक कस्टम ड्यूटीमध्ये तब्बल ५ टक्क्यांची वाढ करून ती १० टक्के करण्यात आली आहे. त्यात अॅग्रीकल्चर इन्फ्रास्ट्रक्चर अँड डेव्हलपमेंट सेसही वाढवण्यात आला असून तो आता ५ टक्के झाला आहे. म्हणजे सरकारने जणू सोन्याभोवती करांचा असा किल्ला उभारला आहे की, सामान्य माणूस त्या दारात पोहोचण्याआधीच दमून जाईल! विशेष म्हणजे UAE कोट्यातून येणाऱ्या सोन्यावरदेखील आता मोठं शुल्क भरावं लागणार आहे. यापूर्वी तुलनेने कमी शुल्कामुळे व्यापाऱ्यांना काहीसा दिलासा होता; पण आता हा दिलासा इतिहासजमा होणार आहे. सरकारच्या या निर्णयामागे महसूल वाढवण्याचा हेतू असला, तरी सामान्य ग्राहकांच्या मनात मात्र “आता सोनं विकत घ्यायचं की फक्त शोकेसमध्ये पाहायचं?” असा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
दरम्यान, आयात शुल्क वाढल्यामुळे सराफा व्यापाऱ्यांचा खर्च वाढणार असून त्याचा थेट भार ग्राहकांवर टाकला जाणार आहे. म्हणजे लग्नसराईच्या हंगामात सोनं खरेदी करणाऱ्या कुटुंबांना आता बजेटची पुन्हा बेरीज-वजाबाकी करावी लागणार आहे. काही घरांत तर “दोन तोळ्याऐवजी एक तोळा घेऊ” अशी कौटुंबिक अर्थसंकल्पीय बैठक बसण्याची शक्यता आहे. चांदीचे दरही वाढण्याची शक्यता असल्याने पूजा, गुंतवणूक आणि दागिन्यांच्या बाजारावर त्याचा परिणाम होणार आहे. सरकारचा निर्णय अर्थकारणाच्या भाषेत योग्य वाटू शकतो; पण सर्वसामान्यांच्या भाषेत सांगायचं तर “सोनं आता आणखी दूर गेलं!” एवढंच खरं. सोन्याच्या दुकानातील झगमगाट पूर्वीसारखाच राहील, पण त्या काचेपलीकडे उभा असलेला ग्राहक मात्र आता किंमती ऐकून घाम पुसताना दिसणार आहे.