भाववाढीने ग्राहकांच्या खिशावर पुन्हा ताण; २२ कॅरेटच्या १० ग्रॅम दागिन्यासाठी घडणावळीसह १.६४ लाखांहून अधिक खर्च
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ११ ऑगस्ट २०२६ ।। सोनं आता केवळ दागिना राहिलेलं नाही; ते खरेदी करताना घरच्या बजेटचा हिशेब बिघडवणारं गणित बनलं आहे. गेल्या दहा दिवसांत सोन्याच्या दरात तब्बल १० हजार रुपयांची वाढ झाल्याने ग्राहकांच्या खिशाला पुन्हा मोठी झळ बसली आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील अस्थिरता, अमेरिका-इराणमधील वाढता तणाव आणि सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वाढलेला कल यामुळे सोन्याच्या दराला आधार मिळत आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा भाव प्रति औंस ४,४८० डॉलरच्या आसपास पोहोचल्याचा दावा करण्यात आला आहे. म्हणजेच लग्नसराई, सण किंवा कौटुंबिक समारंभासाठी दागिना घ्यायचा असेल तर ‘सोनं महागलं’ एवढ्यावर विषय संपत नाही; त्यावर घडणावळ आणि कराची भर पडते. ग्राहकाने दुकानात जाण्यापूर्वी या संपूर्ण गणिताचा अंदाज घेणे आता आवश्यक झाले आहे.
पुण्यातील दिलेल्या दरांनुसार २४ कॅरेट सोन्याचा भाव १५,५१३ रुपये प्रति ग्रॅम, २२ कॅरेटचा १४,२२० रुपये आणि १८ कॅरेटचा ११,६३५ रुपये प्रति ग्रॅम असा आहे. त्यामुळे २२ कॅरेट सोन्याच्या १० ग्रॅम दागिन्याची मूळ किंमत १ लाख ४२ हजार २०० रुपये होते. त्यावर अंदाजे १२ टक्के मेकिंग चार्ज म्हणजे १७ हजार ६४ रुपये आणि ३ टक्के जीएसटी सुमारे ४ हजार ७७८ रुपये धरल्यास अंतिम किंमत १ लाख ६४ हजार ४२ रुपये होते. म्हणजे दुकानात दिसणाऱ्या सोन्याच्या दरापेक्षा प्रत्यक्ष दागिन्यासाठी ग्राहकाला कितीतरी अधिक रक्कम मोजावी लागते. त्यामुळे ‘आजचा सोन्याचा भाव किती?’ या प्रश्नासोबत ‘मेकिंग किती?’ हा प्रश्न विचारणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
१८ कॅरेट सोन्याचा दागिना घेणाऱ्यांसाठीही वेगळे गणित आहे. १० ग्रॅमसाठी मूळ सोन्याची किंमत १ लाख १६ हजार ३५० रुपये होते. त्यावर १२ टक्के अंदाजे घडणावळ म्हणजे १३ हजार ९६२ रुपये आणि ३ टक्के जीएसटी सुमारे ३ हजार ९०९ रुपये धरल्यास अंतिम खर्च १ लाख ३४ हजार २२१ रुपये इतका होतो. अर्थात प्रत्यक्ष बिलामध्ये दागिन्याचा प्रकार, मेकिंग चार्जची पद्धत, दगड किंवा इतर साहित्य आणि विक्रेत्याच्या अटींनुसार रक्कम बदलू शकते. म्हणून फक्त सोन्याचा प्रति दहा ग्रॅम दर पाहून खरेदीचा निर्णय घेणे म्हणजे हॉटेलच्या मेन्यूवर फक्त पदार्थाची किंमत पाहून बिलाचा अंदाज बांधण्यासारखे आहे.
सोन्याच्या तेजीमागे केवळ स्थानिक मागणी नाही. अमेरिका-इराणमधील तणाव, होर्मुझ सामुद्रधुनीशी संबंधित भू-राजकीय अनिश्चितता, अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदरविषयक अपेक्षा आणि आगामी महागाईच्या आकडेवारीकडे बाजाराचे लक्ष आहे. चीनमधील गोल्ड ETFमध्ये वाढणारी गुंतवणूकही मौल्यवान धातूंच्या मागणीला आधार देत आहे. अशा परिस्थितीत सोन्याचे भाव पुढे कुठे जातील, याचे अचूक भाकीत करणे कठीण आहे; पण सध्याचा संदेश स्पष्ट आहे—सोनं घ्यायचं असेल तर फक्त भाव नाही, तर संपूर्ण बिल पाहा. कारण आज दागिना हातात येण्यापेक्षा त्याचे बिल हातात घेतल्यावरच खरी किंमत कळणार आहे.