महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १४ मे २०२६ ।। मे महिन्याच्या रखरखत्या उन्हाने आधीच जनतेचा जीव अक्षरशः कासावीस करून सोडला आहे. अंगातून घामाच्या धारा, विजेच्या वाढत्या बिलांनी हैराण झालेली घरं आणि दुपारी रस्त्यावर पडलेली सामसूम — अशा कडक उन्हात आता भारतीय हवामान विभागाने दिलेली बातमी म्हणजे जणू तहानलेल्या जमिनीवर पडलेला पहिला थेंब ठरली आहे. नैऋत्य मान्सूनच्या प्रवासासाठी सध्या अत्यंत अनुकूल वातावरण तयार झालं असून, पुढील ४८ तासांत अंदमान-निकोबार बेटांवर पावसाच्या सरी बरसण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, यंदा मान्सूनचा वेग काहीसा वाढलेला दिसत असल्याने तो वेळेपूर्वीच देशात दाखल होऊ शकतो, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. त्यामुळे “यंदा पाऊस लवकर येणार का?” हा प्रश्न आता शेतकऱ्यांपासून शहरातील सामान्य नागरिकांपर्यंत सर्वांच्या चर्चेचा विषय बनला आहे.
बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे मान्सूनला चांगलीच गती मिळाली आहे. समुद्रातील वाढती आर्द्रता, वाऱ्यांचा वेग आणि वातावरणातील बदल या सगळ्यांनी मिळून मान्सूनसाठी जणू हिरवा गालिचाच अंथरला आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, अंदमानमध्ये मान्सून दाखल होताच त्याच्या अधिकृत प्रवासाची घोषणा केली जाणार आहे. पण एका बाजूला पावसाची चाहूल लागत असताना दुसऱ्या बाजूला देशाचा मोठा भाग उष्णतेच्या ज्वाळांत होरपळतो आहे. राजस्थानमधील बाडमेर येथे तापमान तब्बल ४८.३ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचलं आहे. म्हणजे अक्षरशः “आकाशातून आग” बरसतेय अशी परिस्थिती आहे. उत्तर आणि मध्य भारतात पुढील आठवडाभर ही उष्णतेची लाट कायम राहण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. दुसरीकडे ईशान्य भारतात मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला असून, दक्षिण भारतात तामिळनाडू, केरळ, कर्नाटक आणि पुद्दुचेरी भागांत मान्सूनपूर्व सरींनी आधीच हजेरी लावायला सुरुवात केली आहे.
अंदमाननंतर आता सगळ्यांच्या नजरा केरळकडे आणि त्यानंतर महाराष्ट्राकडे लागल्या आहेत. कारण मान्सून अंदमानात वेळेआधी पोहोचला, तर त्याचा थेट परिणाम केरळ आणि महाराष्ट्रातील आगमनावर होण्याची शक्यता आहे. जूनच्या पहिल्या पंधरवड्यातच महाराष्ट्रात पावसाची एन्ट्री होण्याचे प्राथमिक संकेत मिळत असल्याने शेतकऱ्यांच्या आशा पुन्हा एकदा जाग्या झाल्या आहेत. पेरणीची तयारी, बियाण्यांची खरेदी आणि आकाशाकडे लागलेले डोळे — ग्रामीण महाराष्ट्रात आता मान्सूनचीच चर्चा सुरू झाली आहे. मात्र हवामानाचा स्वभाव हा राजकारण्यांच्या आश्वासनांसारखाच कधीही बदलणारा असतो, हेही तितकंच खरं! त्यामुळे हवामान विभागाचे अंदाज आशादायक असले तरी अंतिम निर्णय हा निसर्गराजाचाच असणार आहे. पण एवढं मात्र नक्की — उकाड्याने हैराण झालेल्या जनतेला आता काळ्या ढगांची आतुरतेने प्रतीक्षा लागली आहे.