केरळात मान्सून लवकर, पण प्रवास रेंगाळणार; विदर्भात उष्णतेची लाट तर राज्यात पावसाचा इशारा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २२ मे २०२६ ।। when monsoon will arrive in Maharashtra 2026 : अरबी समुद्रात घोंघावणाऱ्या वाऱ्यांनी यंदाच्या मान्सूनची पावलेच अडवली आहेत. भारतीय हवामान विभागाने केरळमध्ये मान्सून लवकर दाखल होणार असल्याची घोषणा केली खरी; पण त्याचवेळी समोर आलेल्या नव्या हवामान चित्राने शेतकऱ्यांच्या कपाळावर चिंतेच्या आठ्या उमटवल्या आहेत. अंदमानमध्ये १८ मेपर्यंत पोहोचणारा मान्सून कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे रेंगाळला आणि आता त्याच्या पुढच्या प्रवासावरही प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे. हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजानुसार, मान्सून २६ मेच्या सुमारास केरळमध्ये धडक देईल. त्यानंतर तो तळकोकणात प्रवेश करून जूनच्या पहिल्या आठवड्यात महाराष्ट्राच्या दारात येईल. मात्र, यंदाचा मान्सून “लवकर येणारा पण संथ चालणारा पाहुणा” ठरणार, अशी चर्चा हवामान वर्तुळात रंगली आहे.
मे महिन्याच्या सुरुवातीपासून राज्यात पडणाऱ्या अधूनमधून सरींमुळे विदर्भ वगळता इतर भागांचा पारा फारसा वाढला नव्हता. पण आता परिस्थितीने अचानक करवट घेतली आहे. १५ मेपासून वायव्य दिशेकडून वाहणाऱ्या जोरदार पश्चिमी वाऱ्यांमुळे राज्यातील अनेक भागांत पुढील चार दिवस पावसाची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. दुसरीकडे, विदर्भात मात्र सूर्याने अक्षरशः आग ओकायला सुरुवात केली आहे. उष्णतेच्या लाटेचा इशारा देण्यात आल्याने नागरिक हैराण झाले आहेत. एका बाजूला ढगांची चाहूल, तर दुसऱ्या बाजूला अंग भाजणारी उकाड्याची तलवार — अशा विचित्र कात्रीत महाराष्ट्र अडकला आहे.
केरळमध्ये यंदा मान्सून वेळेआधी दाखल होणार असला तरी त्याची सुरुवात फारशी दमदार नसेल, असे संकेत हवामान तज्ज्ञांनी दिले आहेत. जून ते सप्टेंबर या नैऋत्य मान्सून हंगामात सरासरीच्या ९२ टक्क्यांपेक्षा कमी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. जून महिन्यातही अपेक्षेपेक्षा कमी पाऊस पडेल, असे भाकीत करण्यात आले आहे. त्यामुळे “एकीकडे दुष्काळ तर दुसरीकडे अतिवृष्टी” अशा दुहेरी संकटाची भीती निर्माण झाली आहे. शेतकरी, व्यापारी आणि प्रशासन या तिघांच्याही नजरा आता आकाशाकडे लागल्या आहेत. कारण पावसाचा प्रत्येक थेंब आता अर्थव्यवस्थेच्या नाडीशी जोडला गेला आहे.
दरवर्षी मान्सूनला संपूर्ण देश व्यापण्यासाठी साधारण ३५ ते ३८ दिवस लागतात. पण यंदा हा प्रवास अधिक संथ होण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे. ‘स्कायमेट’चे अध्यक्ष जी. पी. शर्मा यांनी २००२ च्या मान्सूनची आठवण करून दिली आहे. त्या वर्षी मान्सून २९ मे रोजी केरळमध्ये पोहोचला होता; मात्र संपूर्ण देश व्यापायला त्याला तब्बल ७९ दिवस लागले होते. त्यामुळे यंदाही तसाच धोका निर्माण होऊ शकतो, असा इशारा देण्यात आला आहे. मान्सूनचे ढग आकाशात दिसत असले तरी त्यांच्या पोटात पाऊस किती आणि प्रतीक्षा किती, याचे उत्तर अजूनही निसर्गाने गुपितच ठेवले आहे.