खाडीवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल; दक्षिण अमेरिकेत भारतीय सागरी क्षेत्राचा दमदार झेंडा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ९ जून २०२६ ।। Adani Ports Argentina contract 2026: हॉर्मुज सामुद्रधुनीत तणावाचा धूर उसळला की भारताच्या स्वयंपाकघरापासून उद्योगधंद्यांपर्यंत चिंता पसरते. तेल आणि गॅसचा पुरवठा अडखळला की अर्थव्यवस्थेच्या गाडीचे चाकच डगमगते. अशा वेळी अर्जेंटिनातून आलेली ही बातमी केवळ एका कंपनीच्या कंत्राटाची नाही, तर भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला मिळालेल्या नव्या आश्वासक दिशेची आहे. अदानी पोर्ट्सला अर्जेंटिनाच्या पहिल्या एलएनजी निर्यात प्रकल्पासाठी दहा वर्षांचे मरीन सर्व्हिसेस कंत्राट मिळाल्याने जागतिक ऊर्जा नकाशावर भारताने आणखी एक महत्त्वाचा ठसा उमटवला आहे. खाडीतील अस्थिरतेकडे पाहत बसण्याऐवजी पर्यायी मार्ग शोधण्याची ही वृत्तीच भविष्यातील सामर्थ्य ठरणार आहे.
अर्जेंटिनाच्या किनाऱ्यावर उभ्या राहणाऱ्या या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पात भारतीय सहभागाची नोंद आता अधिकृतपणे झाली आहे. अदानी हार्बर इंटरनॅशनल आणि मेरिडियन ग्रुप यांच्या भागीदारीला मिळालेल्या या कंत्राटामुळे दक्षिण अमेरिकेच्या ऊर्जा क्षेत्रात भारतीय उपस्थितीचा नवा अध्याय सुरू झाला आहे. एलएनजी वाहक जहाजांची ये-जा, ऑफशोर लॉजिस्टिक्स, टगबोट सेवा, पुरवठा साखळी आणि क्रू ट्रान्सफर अशा सर्व महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या भारतीय भागीदारीकडे असणार आहेत. समुद्राच्या लाटांवर केवळ जहाजे धावणार नाहीत, तर भारतीय व्यवस्थापन कौशल्याचीही परीक्षा होणार आहे. जगभरातील बंदर व्यवसायात आघाडी मिळवण्याच्या दिशेने हे पाऊल अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
या प्रकल्पासाठी सुमारे ७० दशलक्ष डॉलर्सची गुंतवणूक करण्यात येणार असून चार अत्याधुनिक टगबोटी, अँकर हँडलिंग सप्लाय व्हेसल आणि क्रू बोट तैनात केली जाणार आहे. सप्टेंबर २०२७ पासून प्रत्यक्ष कामकाज सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. परंतु या आकड्यांपेक्षा महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे भारताला मिळणारा दीर्घकालीन फायदा. आज भारत मोठ्या प्रमाणावर खाडी देशांवर अवलंबून आहे. एका प्रदेशातील संघर्षामुळे संपूर्ण देशाची ऊर्जा साखळी हादरते. अर्जेंटिनासारखा नवा पर्याय उपलब्ध झाल्यास पुरवठ्याचे स्रोत वाढतील आणि संकटाच्या काळात देशाला अधिक सुरक्षित पर्याय मिळू शकतील.
जागतिक राजकारणाच्या पटावर ऊर्जा हेच खरे सामर्थ्य मानले जाते. ज्याच्या हातात पुरवठ्याचे विविध मार्ग, त्याच्याकडे आर्थिक स्थैर्याची गुरुकिल्ली असते. त्यामुळे अर्जेंटिनातील हे कंत्राट केवळ व्यावसायिक यश नाही; तर भारताच्या ऊर्जा भवितव्याशी जोडलेली रणनीतिक घटना आहे. इस्रायल, श्रीलंका आणि आता दक्षिण अमेरिका असा विस्तार करत भारतीय उद्योगसमूह जागतिक बंदर व्यवसायात आपली ताकद दाखवत आहेत. उद्याचा भारत केवळ ऊर्जा आयात करणारा देश न राहता, जागतिक ऊर्जा साखळीतील प्रभावी खेळाडू बनू पाहत आहे. अर्जेंटिनातून सुरू झालेला हा प्रवास त्याच दिशेने टाकलेले एक दूरदृष्टीचे पाऊल ठरू शकते.