तिकीटांपासून मैदानांपर्यंत सर्वकाही बदललं; १९९४ च्या विश्वकरंडकापेक्षा २०२६ ची स्पर्धा अधिक भव्य, अधिक महाग आणि अधिक तांत्रिक
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १० जून २०२६ ।। US strikes Iran after Apache helicopter downed in Hormuz : फुटबॉलच्या जगातील सर्वात मोठा उत्सव पुन्हा एकदा अमेरिकेच्या भूमीवर अवतरत आहे. तब्बल ३२ वर्षांनंतर अमेरिका, कॅनडा आणि मेक्सिको यांच्या संयुक्त यजमानपदाखाली २०२६ चा फिफा विश्वकरंडक रंगणार आहे. १९९४ मध्ये अमेरिकेने पहिल्यांदा या स्पर्धेचे आयोजन केले होते. त्या वेळी फुटबॉल हा अमेरिकेतील प्रमुख खेळ नव्हता; मात्र आज परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आहे. जागतिक स्तरावर फुटबॉलची लोकप्रियता प्रचंड वाढली असून विश्वकरंडकही अधिक मोठा, अधिक व्यावसायिक आणि अधिक तांत्रिक झाला आहे. त्यामुळे १९९४ आणि २०२६ या दोन स्पर्धांमधील फरक हा केवळ वर्षांचा नाही, तर संपूर्ण फुटबॉल संस्कृतीतील बदलाचा आहे.
सर्वात मोठा बदल तिकिटांच्या दरात दिसून येतो. १९९४ मध्ये पहिल्या फेरीतील सामन्यांचे तिकीट काही मोजक्या डॉलर्समध्ये उपलब्ध होते. अंतिम सामन्याचे तिकीटही सर्वसामान्य चाहत्यांच्या आवाक्यात होते. मात्र आता परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आहे. २०२६ च्या विश्वकरंडकातील तिकिटांचे दर अनेक पटींनी वाढले असून अंतिम सामन्यासाठी हजारो डॉलर्स मोजावे लागणार आहेत. फुटबॉलचा हा जल्लोष आता केवळ खेळापुरता मर्यादित राहिलेला नसून तो अब्जावधी डॉलर्सची उलाढाल करणारा जागतिक उद्योग बनला आहे. त्यामुळे चाहत्यांची उत्सुकता जितकी वाढली आहे, तितकाच त्यांच्या खिशावरील भारही वाढला आहे.
स्पर्धेची व्याप्ती आणि प्रेक्षकसंख्याही यंदा अभूतपूर्व असणार आहे. १९९४ मध्ये केवळ अमेरिकेतील नऊ स्टेडियम्सवर सामने झाले होते. आता मात्र तीन देशांतील १६ आधुनिक स्टेडियम्स या स्पर्धेचे साक्षीदार ठरणार आहेत. सामन्यांची संख्या वाढल्याने प्रेक्षकसंख्येचाही नवा विक्रम होण्याची शक्यता आहे. लाखो नव्हे तर कोट्यवधी चाहते प्रत्यक्ष स्टेडियममध्ये आणि अब्जावधी लोक दूरचित्रवाणी व डिजिटल माध्यमांतून हा थरार अनुभवणार आहेत. फुटबॉलचा विस्तार किती मोठा झाला आहे, याचे हे जिवंत उदाहरण मानले जात आहे.
दरम्यान, खेळाच्या व्यवस्थापनात आणि नियमांमध्येही महत्त्वाचे बदल झाले आहेत. उष्ण हवामानाचा परिणाम कमी करण्यासाठी आता सामन्यांदरम्यान ‘वॉटर ब्रेक’ची सुविधा देण्यात येणार आहे. तसेच सर्व स्टेडियम्सना फिफाने निश्चित केलेल्या मैदानाच्या मानकांचे काटेकोर पालन करावे लागणार आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान, प्रगत सुरक्षा व्यवस्था, डिजिटल तिकीट प्रणाली आणि जागतिक दर्जाच्या सुविधा यामुळे २०२६ चा विश्वकरंडक हा केवळ फुटबॉल स्पर्धा न राहता एक भव्य जागतिक महोत्सव ठरणार आहे. ३२ वर्षांपूर्वी अमेरिकेने फुटबॉलला नवा बाजार दिला होता; आता तीच अमेरिका फुटबॉलच्या नव्या युगाची रंगीत झलक जगाला दाखवण्यासाठी सज्ज झाली आहे.