चार दशकांची रणभूमी, अभ्यास आणि नेतृत्वाची कमाई; लेफ्टनंट जनरल धीरज सेठ यांच्याकडे भारतीय सैन्याची धुरा
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १४ जून २०२६ ।। Lieutenant General Dhiraj Seth: भारताच्या लष्कराला नवा प्रमुख मिळाला आणि त्यासोबतच देशाच्या सुरक्षेच्या इतिहासात एका नव्या पर्वाची नोंद झाली. लेफ्टनंट जनरल धीरज सेठ यांची भारतीय सैन्य दलाच्या प्रमुखपदी नियुक्ती होताच संरक्षण क्षेत्रात उत्सुकता आणि अभिमानाची भावना निर्माण झाली आहे. देशाच्या सीमांवर सतत बदलणारी आव्हाने, तंत्रज्ञानावर आधारित युद्धाची नवी समीकरणे आणि जागतिक पातळीवरील वाढता तणाव या पार्श्वभूमीवर अनुभवी, अभ्यासू आणि रणनितीकार नेतृत्वाची गरज होती. ती गरज पूर्ण करणारे नाव म्हणून धीरज सेठ यांच्याकडे पाहिले जात आहे. ३० जूननंतर ते भारतीय लष्कराची सूत्रे हाती घेणार असून त्यांच्या नियुक्तीमुळे सैन्यदलात नव्या ऊर्जेची लाट निर्माण झाली आहे.
धीरज सेठ यांचा प्रवास हा केवळ पदोन्नतीचा इतिहास नाही, तर तो जिद्द, शिस्त आणि कर्तृत्वाची कहाणी आहे. राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनीच्या कठोर प्रशिक्षणातून घडलेला हा अधिकारी १९८६ मध्ये आर्मर्ड कॉर्प्समध्ये दाखल झाला आणि त्यानंतर मागे वळून पाहिले नाही. रणगाड्यांच्या तुकड्यांपासून ते मोठ्या लष्करी कमांडपर्यंत त्यांनी प्रत्येक जबाबदारी अत्यंत यशस्वीपणे पार पाडली. लष्करी शिक्षणातही त्यांनी अनेक मानाचे पुरस्कार पटकावले. ज्युनिअर कमांड कोर्समध्ये प्रथम क्रमांक, डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेजमधील सर्वोत्तम विद्यार्थी अधिकारी हा सन्मान आणि फ्रान्समधील प्रतिष्ठित अभ्यासक्रमांतील सहभाग यामुळे त्यांची ओळख केवळ सैनिक म्हणून नव्हे, तर जागतिक दृष्टिकोन असलेल्या रणनीतीकार म्हणून निर्माण झाली.
भारतीय लष्करात अनेक अधिकारी मोठ्या पदांवर पोहोचतात; मात्र काही जण आपल्या अनुभवाच्या रुंदीमुळे वेगळे ठरतात. धीरज सेठ हे त्यापैकीच एक नाव. दक्षिण पश्चिमी कमान आणि दक्षिणी कमान अशा दोन महत्त्वाच्या लष्करी कमांडचे नेतृत्व करण्याचा दुर्मिळ मान त्यांच्या नावावर आहे. पश्चिम सीमांवरील संवेदनशील भागात त्यांनी दीर्घकाळ धोरणात्मक जबाबदाऱ्या सांभाळल्या. ‘सुदर्शन चक्र’ कॉर्प्ससारख्या प्रबळ स्ट्राईक फोर्सचे नेतृत्व करताना त्यांनी आधुनिक युद्धतंत्र आणि वेगवान निर्णयक्षमतेची छाप उमटवली. दिल्ली क्षेत्राचे जनरल ऑफिसर कमांडिंग म्हणून त्यांनी राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित अनेक महत्त्वपूर्ण कार्यक्रमांचे नेतृत्व केले. त्यामुळे रणांगणापासून प्रशासकीय नेतृत्वापर्यंतचा त्यांचा अनुभव व्यापक आणि प्रभावी मानला जातो.
देशासमोर आज सीमावाद, सायबर युद्ध, ड्रोन हल्ले आणि तांत्रिक सुरक्षेची नवी आव्हाने उभी आहेत. अशा वेळी भारतीय सैन्याला केवळ सेनापती नव्हे, तर दूरदृष्टी असलेला विचारवंत नेता आवश्यक आहे. धीरज सेठ यांच्या नियुक्तीकडे त्यामुळे केवळ बदल म्हणून नव्हे, तर भारताच्या संरक्षण व्यवस्थेतील महत्त्वाचा टप्पा म्हणून पाहिले जात आहे. चार दशकांच्या अनुभवाची शिदोरी, अभ्यासाची भक्कम पार्श्वभूमी आणि नेतृत्वाची सिद्ध क्षमता यामुळे आता देशाच्या सुरक्षेची धुरा सक्षम हातात गेल्याचा विश्वास व्यक्त होत आहे. सीमांवर तैनात प्रत्येक जवानासाठी आणि देशातील प्रत्येक नागरिकासाठी हा बदल आत्मविश्वास वाढवणारा ठरणार आहे.