१९ जूनपर्यंतच संधी; लाखो पालकांच्या नजरा प्रवेश प्रक्रियेवर, पहिल्या फेरीत केवळ १२ हजारांहून अधिक प्रवेश निश्चित
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १५ जून २०२६ ।। शिक्षणाचा हक्क हा केवळ कायद्यातील शब्द नसून लाखो कुटुंबांच्या आशा-आकांक्षांचा आधार आहे. विशेषतः आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील पालकांसाठी आरटीई म्हणजे आपल्या मुलांच्या उज्ज्वल भवितव्याचे उघडलेले दार. त्यामुळेच राज्य सरकारने आरटीई प्रवेश प्रक्रियेला दिलेली मुदतवाढ हजारो पालकांसाठी दिलासादायक ठरली आहे. शिक्षण विभागाने इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी आता १९ जूनपर्यंत अंतिम मुदत वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. मात्र ही मुदतवाढ शेवटची असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. त्यामुळे ज्या पालकांनी अद्याप प्रवेश प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही, त्यांच्यासाठी पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. अन्यथा हाताशी आलेली संधी निसटण्याची शक्यता आहे.
यंदाच्या आरटीई प्रवेश प्रक्रियेतील आकडेवारी पाहिली तर एक वेगळेच चित्र समोर येते. राज्यातील ८ हजार ७०१ खासगी विनाअनुदानित शाळांमध्ये तब्बल १ लाख १४ हजार ८२६ जागा उपलब्ध आहेत. मात्र या जागांसाठी तब्बल २ लाख ८९ हजार २८६ अर्ज दाखल झाले आहेत. म्हणजेच प्रत्येक जागेसाठी सरासरी अडीचपेक्षा अधिक विद्यार्थी स्पर्धेत आहेत. शिक्षणाच्या गुणवत्तेबाबत पालकांमध्ये वाढलेली जागरूकता आणि चांगल्या शाळांमध्ये प्रवेश मिळवण्याची धडपड या आकडेवारीतून स्पष्ट दिसते. परंतु अर्जांची संख्या मोठी असली तरी प्रत्यक्ष प्रवेश निश्चित होण्याचा वेग अपेक्षेपेक्षा कमी असल्याने शिक्षण विभागालाच मुदतवाढ देण्याचा निर्णय घ्यावा लागला आहे.
पहिल्या फेरीतील आकडे पाहिले तर निवड झालेल्या २० हजार ७९६ विद्यार्थ्यांपैकी केवळ १२ हजार ९३९ विद्यार्थ्यांनी प्रवेश निश्चित केला. म्हणजे जवळपास निम्म्या विद्यार्थ्यांनी अद्याप प्रवेश प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही. दुसऱ्या फेरीतही परिस्थिती फारशी वेगळी नाही. ५ हजार ७०४ अर्जांची निवड झाली असली, तरी १३ जूनपर्यंत केवळ २ हजार ८५७ विद्यार्थ्यांचे प्रवेश पूर्ण झाले आहेत. ही आकडेवारी शिक्षण विभागासाठी चिंतेची बाब मानली जात आहे. कारण आरटीईसारख्या महत्त्वाच्या योजनेचा लाभ अधिकाधिक विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचावा, ही शासनाची अपेक्षा आहे. परंतु विविध कागदपत्रांची पूर्तता, माहितीचा अभाव किंवा इतर अडचणींमुळे अनेक पालक वेळेत प्रवेश निश्चित करू शकले नसल्याचे दिसून येत आहे.
आरटीईची ही प्रक्रिया केवळ प्रवेशांची संख्या मोजणारी यंत्रणा नाही, तर सामाजिक समतेच्या दिशेने टाकलेले महत्त्वाचे पाऊल आहे. आर्थिक परिस्थितीमुळे गुणवत्तापूर्ण शिक्षणापासून वंचित राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांना संधी देण्याचे सामर्थ्य या योजनेत आहे. त्यामुळे १९ जूनची मुदत ही अनेक कुटुंबांसाठी निर्णायक ठरणार आहे. शिक्षण विभागाने स्पष्ट शब्दांत सांगितले आहे की, यानंतर कोणतीही मुदतवाढ दिली जाणार नाही. त्यामुळे पालकांनी शेवटच्या क्षणाची वाट न पाहता आवश्यक कागदपत्रांसह प्रवेश प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करावी. कारण शिक्षणाची दारे उघडण्यासाठी मिळालेली ही संधी पुन्हा सहज मिळेलच, याची खात्री नाही. आज घेतलेला निर्णय उद्याच्या आयुष्याचा पाया ठरू शकतो.