अमेरिका–इराण तणावाने डॉलर मजबूत; सलग तिसऱ्या दिवशी सोने-चांदी घसरली, गुंतवणूकदारांचे धाबे दणाणले
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ०८ जुलै २०२६ ।। Gold Silver Today Price: सोनं म्हणजे संकटातला आधार, अशी वर्षानुवर्षे बाजाराची समजूत होती. पण जागतिक राजकारणाने आता त्या समजुतीलाच हादरा दिला आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात पुन्हा पेटलेल्या संघर्षाने सराफा बाजारात अशी उलथापालथ केली की, सलग तिसऱ्या दिवशी सोने आणि चांदीचे दर घसरले. युद्धाच्या सावटात सुरक्षित गुंतवणुकीकडे पैसा वळेल, अशी अपेक्षा असताना डॉलरनेच बाजी मारली आणि सोन्याचा तेजस्वी मुकुट उतरू लागला. सकाळी बाजार उघडताच गुंतवणूकदारांच्या चेहऱ्यावरील आत्मविश्वास नाहीसा झाला आणि सराफा बाजारात चिंतेचे ढग दाटून आले.
एमसीएक्सवर सोन्याच्या वायद्याने जवळपास ५०० रुपयांची घसरण नोंदवत १,४४,९०० रुपयांवर व्यवहार सुरू केला, तर चांदीही एक हजार रुपयांनी घसरून २,२९,८०० रुपयांवर आली. मुंबईत २४ कॅरेट सोन्याचा दर सुमारे १,४५,२६० रुपये, २२ कॅरेट १,३३,१५० रुपये आणि १८ कॅरेट सोने १,०८,९४० रुपयांपर्यंत खाली आले. ९९९ शुद्धतेच्या चांदीचा दरही घसरून सुमारे २,४४,९०० रुपये प्रतिकिलोवर पोहोचला. सोन्याच्या वाढत्या भावामुळे खरेदी लांबणीवर टाकणाऱ्यांसाठी ही दिलासादायक बाब असली, तरी गुंतवणूकदारांसाठी हा इशारा अधिक गंभीर मानला जात आहे.
या घसरणीमागे केवळ मागणी-पुरवठ्याचे गणित नाही, तर जागतिक राजकारणाचे वादळ आहे. अमेरिकेने इराणविरोधात लष्करी कारवाई करत तेलविक्रीवरील निर्बंध पुन्हा कठोर केले. त्यातच होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणाव आणि तेलवाहू जहाजांवरील हल्ल्यांमुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या. महागाईची भीती वाढताच अमेरिकन डॉलर अधिक मजबूत झाला आणि त्याचा पहिला फटका सोन्यावर बसला. आंतरराष्ट्रीय बाजारात स्पॉट गोल्डचा दर घसरून प्रति औंस ४,१०० डॉलरच्या आसपास पोहोचला, तर अमेरिकन गोल्ड फ्युचर्समध्येही मोठी घसरण नोंदवली गेली. जागतिक बाजारातील ही कमजोरी थेट भारतीय सराफा बाजारात उतरल्याचे चित्र दिसत आहे.
आता संपूर्ण बाजाराची नजर अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या पुढील बैठकीकडे लागली आहे. व्याजदर वाढीची शक्यता अधिक बळकट होत असल्याने डॉलर आणखी मजबूत होऊ शकतो, अशी भीती बाजारात व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे सोन्यावरील दबाव कायम राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. युद्धाच्या धुरात गुंतवणुकीची दिशा बदलते, हे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे. त्यामुळे भावनिक निर्णय न घेता बाजारातील घडामोडींवर लक्ष ठेवूनच गुंतवणूक करणे, हाच सध्या सर्वात शहाणपणाचा मार्ग ठरणार आहे.