मुदतबाह्य माल, अस्वच्छतेचा कळस आणि नियमांची पायमल्ली उघड; रेणापूरातील कारवाईने जिल्हाभरातील खाद्यव्यावसायिकांना कडक इशारा
महाराष्ट्र २४ ।। प्रतिनिधी ।। दि. १९ जुलै २०२६ ।। Latur Food Safety Action : रेणापूरच्या महात्मा गांधी चौकातील प्रसिद्धीच्या झगमगाटात चालणाऱ्या ‘बेंगलोर अय्यंगार्स बेकरी’चा खरा चेहरा अखेर अन्न सुरक्षा विभागाच्या धाडीत उघडा पडला. बाहेरून आकर्षक काचेच्या कपाटात मांडलेले केक, पेस्ट्री आणि बिस्किटांचा गोडवा आत शिरताच दुर्गंधीच्या लाटेत विरघळून गेला. ग्राहकांच्या ताटात जाणारे पदार्थ कोणत्या वातावरणात तयार होतात, याचे विदारक चित्र पाहून अधिकाऱ्यांनाही धक्का बसला. अन्न विकणे म्हणजे विश्वास विकणे असते; पण येथे विश्वासाऐवजी बेफिकिरी, नफेखोरी आणि निष्काळजीपणाचाच बाजार भरल्याचे स्पष्ट झाले. स्वच्छतेच्या नावाने थट्टा आणि नियमांच्या नावाने उपहास करणाऱ्या या प्रकाराने अन्न व्यवसायातील काहींची बेजबाबदार मानसिकता पुन्हा एकदा समोर आणली.
तपासणी जसजशी पुढे सरकली तसतसे धक्के वाढत गेले. मुदतबाह्य कच्च्या मालाचा वापर करून खाद्यपदार्थ तयार केले जात असल्याचे उघड होताच हा प्रकार केवळ निष्काळजीपणाचा नसून नागरिकांच्या आरोग्याशी थेट जुगार खेळण्याचा असल्याचे स्पष्ट झाले. पैशाच्या हव्यासापुढे ग्राहकांचे आरोग्य, लहान मुलांचे भविष्य आणि कुटुंबांचा विश्वास किती सहज गहाण टाकला जातो, याचे हे जिवंत उदाहरण ठरले. एका बाजूला लोक स्वच्छ आणि दर्जेदार अन्नासाठी पैसे मोजतात, तर दुसऱ्या बाजूला काही व्यावसायिक कालबाह्य साहित्याला नव्या पॅकिंगचा मुखवटा चढवून लोकांच्या पोटात ढकलतात. हा व्यापार नसून समाजाशी केलेला विश्वासघात आहे.
अन्न सुरक्षा विभागाने यावेळी कागदोपत्री इशारे देण्याचा सोपा मार्ग स्वीकारला नाही. नियमांचे उघड उल्लंघन पाहताच बेकरीचा अन्न व्यवसाय परवाना तात्काळ निलंबित करण्यात आला आणि दुकान सील करून व्यवसाय बंद करण्यात आला. ही कारवाई एखाद्या दुकानापुरती मर्यादित नसून संपूर्ण खाद्यव्यवसायासाठी धोक्याची घंटा आहे. कायद्याचा धाक केवळ फलकावर नव्हे तर प्रत्यक्ष कृतीत दिसला, तरच अशा प्रवृत्तींना लगाम बसतो. अनेकदा कारवाईची हवा उठते, काही दिवस चर्चा रंगते आणि नंतर पुन्हा ‘जैसे थे’ सुरू होते. मात्र यावेळी प्रशासनाने दाखवलेली कठोर भूमिका सातत्याने कायम राहिली, तरच ग्राहकांचा विश्वास परत मिळू शकेल.
या धाडीनंतर रेणापूरसह लातूर जिल्ह्यातील अनेक खाद्यव्यावसायिकांच्या कपाळावर आठ्या उमटल्या आहेत. कारण स्वच्छता हा पर्याय नसून कायद्याचा आदेश आहे, हे आता स्पष्ट झाले आहे. नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्यांना कोणतीही माफी नाही, हा संदेश या कारवाईने ठळकपणे दिला आहे. अन्न सुरक्षा विभागाने अशाच धडक मोहिमा नियमित सुरू ठेवल्या, तर गलिच्छपणा, मुदतबाह्य माल आणि बेजबाबदारपणाचा बाजार आपोआप बंद पडेल. ग्राहकांनीही चमकदार फलकांपेक्षा स्वच्छतेला महत्त्व दिले, तक्रारी नोंदवल्या आणि जागरूक राहिले, तरच अशा कारवायांचे खरे यश ठरेल. कारण स्वच्छ अन्न हा उपकार नसून प्रत्येक नागरिकाचा मूलभूत हक्क आहे.