विश्वचषक स्पेनने उचलला, वैयक्तिक पुरस्कारांवरही वर्चस्व; मात्र अंतिम सामना न खेळताही एम्बापे ठरला गोलांचा बादशाह
महाराष्ट्र २४ ।। प्रतिनिधी ।। दि. २० जुलै २०२६ ।। विश्वचषक जिंकणारा संघ एक असतो, पण स्पर्धा जिंकणारे खेळाडू अनेक असतात. यंदाच्या फिफा विश्वचषकाने हेच पुन्हा सिद्ध केले. स्पेनने अतिरिक्त वेळेतील एका गोलच्या जोरावर गतविजेत्या अर्जेंटिनाला १-० ने नमवत दुसऱ्यांदा विश्वचषकावर नाव कोरले आणि त्याचवेळी वैयक्तिक पुरस्कारांचीही जणू झाडाझडती घेतली. सर्वोत्तम खेळाडू, सर्वोत्तम गोलरक्षक, सर्वोत्तम युवा खेळाडू आणि अंतिम सामन्यातील सर्वोत्तम खेळाडू… सगळीकडे स्पेनचाच झेंडा फडकला. मात्र या जल्लोषात एक वेगळीच कहाणी फ्रान्सच्या किलियन एम्बापेने लिहिली. अंतिम सामना खेळण्याची संधी न मिळूनही त्याने ‘गोल्डन बूट’ आपल्या नावावर करत जगाला सांगितले की, विजेतेपद नेहमी संघाचे असते; पण गोलांचा ताज मात्र कर्तृत्वालाच मिळतो.
स्पेनच्या विजयामागे एखाद्या सुपरस्टारची जादू नव्हती, तर संघभावनेची ताकद होती. रोड्रीने संपूर्ण स्पर्धेत मध्यफळीवर राज्य करत ‘गोल्डन बॉल’ पटकावला, उनाय सिमोनने अभेद्य बचाव करत ‘गोल्डन ग्लोव्ह’ जिंकला, तर युवा पाऊ कुबार्सीने भविष्याचा सुपरस्टार असल्याची चुणूक दाखवत ‘बेस्ट यंग प्लेअर’ पुरस्कार मिळवला. अंतिम सामन्यात अतिरिक्त वेळ सुरू झाल्यानंतर अवघ्या ३७ सेकंदांत फेरान टोरेसने केलेला गोल स्पेनला विश्वविजेतेपद मिळवून देणारा ठरला आणि त्याला ‘मॅन ऑफ द मॅच’चा बहुमान मिळाला. हा विजय एका खेळाडूचा नव्हे, तर संघ म्हणून खेळण्याच्या संस्कृतीचा होता.
दुसऱ्या बाजूला किलियन एम्बापेने पराभवातही इतिहास घडवला. फ्रान्स अंतिम फेरीत पोहोचला नाही, तरी स्पर्धेत तब्बल दहा गोल झळकावत त्याने ‘गोल्डन बूट’ पटकावला. उपांत्य फेरीनंतर लिओनेल मेस्सी आणि एम्बापे प्रत्येकी आठ गोलांसह बरोबरीत होते. मेस्सीकडे अधिक असिस्ट असल्याने तो आघाडीवर मानला जात होता. मात्र तिसऱ्या स्थानासाठीच्या सामन्यात इंग्लंडविरुद्ध एम्बापेने दोन गोल ठोकत संपूर्ण समीकरण बदलून टाकले. अंतिम फेरीत मेस्सीला गोल करता आला नाही आणि गोलांचा मुकुट एम्बापेच्या डोक्यावर चढला. एवढ्यावरच तो थांबला नाही; विश्वचषकाच्या इतिहासात सर्वाधिक २२ गोलांचा विक्रम आपल्या नावावर कायम ठेवत त्याने आणखी एक सुवर्णपान लिहिले.
अर्जेंटिनाने अंतिम फेरी गाठली, पण वैयक्तिक पुरस्कारांच्या बाबतीत तिची झोळी रिकामीच राहिली. फुटबॉलचा हा सर्वात मोठा धडा आहे. केवळ नाव, प्रतिष्ठा किंवा भूतकाळातील यश मैदानावर उपयोगी पडत नाही. प्रत्येक स्पर्धा नव्याने जिंकावी लागते आणि प्रत्येक पुरस्कार नव्याने कमवावा लागतो. स्पेनने संघभावनेच्या जोरावर विश्वचषक जिंकला, तर एम्बापेने वैयक्तिक तेजाने जग जिंकले. एका बाजूला चषक उंचावणारा संघ आणि दुसऱ्या बाजूला पराभवातही इतिहास घडवणारा गोलवीर—याच दोन चित्रांनी फिफा विश्वचषक २०२६ कायम स्मरणात राहणार आहे.