मुंबई–पुण्यात निश्चित भाड्याची सेवा; ट्रॅफिक, पावसातही नाही ‘सर्ज प्रायसिंग’चा फटका
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २५ जुलै २०२६ ।। मुंबई आणि पुणेकरांना टॅक्सी बुक करताना भेडसावणाऱ्या ‘सर्ज प्रायसिंग’, भाडे नाकारणारे चालक आणि पावसाळ्यातील अव्वाच्या सव्वा दरांच्या त्रासातून अखेर मोठा दिलासा मिळणार आहे. राज्य सरकारने अधिकृत ‘भारत टॅक्सी’ सेवेची घोषणा करत शहरातील सार्वजनिक प्रवास व्यवस्थेत मोठा बदल घडवून आणण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे. पहिल्या टप्प्यात मुंबई आणि पुण्यात तब्बल ६०० टॅक्सी रस्त्यावर उतरवण्यात येणार असून, प्रवाशांना निश्चित दरात, पारदर्शक आणि सुरक्षित सेवा देण्याचा दावा करण्यात आला आहे. ट्रॅफिक जाम असो, मुसळधार पाऊस असो किंवा कार्यालयीन गर्दीची वेळ असो, भाड्यात कोणतीही वाढ होणार नसल्याने लाखो प्रवाशांना आर्थिक दिलासा मिळणार आहे.
या नव्या सेवेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे एकाच मोबाईल ॲपवरून कार, ऑटो-रिक्षा आणि बाईक टॅक्सी हे तिन्ही पर्याय उपलब्ध होणार आहेत. त्यामुळे प्रवाशांना वेगवेगळ्या ॲप्सचा वापर करण्याची गरज भासणार नाही. सुरुवातीच्या पहिल्या १.५ किलोमीटर प्रवासासाठी ३१ रुपये निश्चित भाडे आकारले जाईल, तर त्यानंतर प्रत्येक अतिरिक्त किलोमीटरसाठी २१ रुपये दर राहणार आहे. खाजगी ॲग्रीगेटर कंपन्यांप्रमाणे मागणी वाढली की भाडे वाढवण्याची ‘सर्ज प्रायसिंग’ पद्धत या सेवेत लागू होणार नाही. त्यामुळे अचानक वाढणाऱ्या भाड्यामुळे होणारी प्रवाशांची आर्थिक पिळवणूक थांबण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
या प्रकल्पाचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याचे सहकारी तत्त्वावर आधारित मॉडेल. केंद्र सरकारच्या सहकार मंत्रालय आणि नॅशनल ई-गव्हर्नन्स डिव्हिजन (NeGD) यांच्या पुढाकारातून ही सेवा विकसित करण्यात आली असून, ‘सहकार टॅक्सी को-ऑपरेटिव्ह लिमिटेड’ या संस्थेमार्फत तिचे संचालन केले जाणार आहे. या व्यवस्थेत चालक हे केवळ कर्मचारी राहणार नाहीत, तर संस्थेचे भागीदार आणि मालक असतील. त्यामुळे त्यांच्या उत्पन्नावर कोणत्याही मोठ्या कमिशनचा बोजा पडणार नाही आणि मेहनतीचा योग्य मोबदला थेट त्यांच्या हाती येईल. चालकांचे आर्थिक सक्षमीकरण आणि प्रवाशांना विश्वासार्ह सेवा या दुहेरी उद्दिष्टांसह हा उपक्रम राबविण्यात येत असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
अँड्रॉइड आणि आयफोन वापरकर्ते आपल्या मोबाईलमधील प्ले स्टोअरवरून ‘भारत टॅक्सी’ ॲप सहज डाउनलोड करू शकतात. मराठी, हिंदी, इंग्रजी आणि गुजराती भाषांमध्ये उपलब्ध असलेले हे ॲप सर्वसामान्यांसाठी वापरण्यास सोपे ठेवण्यात आले आहे. प्रवाशांना सुरक्षित, परवडणारी आणि निश्चित दरात प्रवासाची सुविधा देतानाच चालकांनाही सन्मानजनक उत्पन्न मिळवून देण्याचा या योजनेचा प्रयत्न आहे. मुंबई आणि पुण्यातील यशानंतर ही सेवा राज्यातील इतर शहरांमध्येही विस्तारली जाण्याची शक्यता व्यक्त होत असून, पारंपरिक कॅब सेवांना आता नवे आव्हान उभे राहणार असल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.