धर्मेंद्र प्रधानांचा राजीनामा; फडणवीसांची तातडीची दिल्लीवारी, राजकीय चर्चांना उधाण
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २६ जुलै २०२६ ।। Devendra Fadnavis: दिल्लीच्या सत्ताकेंद्रात गेल्या काही दिवसांपासून धुरळा उडाला होता. संसद ठप्प, विरोधक आक्रमक, आंदोलक आपल्या मागण्यांवर ठाम आणि सरकार बचावाच्या भूमिकेत. अखेर या साऱ्या राजकीय घुसमटीचा पहिला बळी ठरले केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान. शनिवारी त्यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आणि राजधानीच्या राजकारणात नवे वादळ उठले. विशेष म्हणजे, या घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस तातडीने दिल्लीकडे रवाना झाल्याने चर्चांना अधिकच उधाण आले आहे.
गेल्या दोन दिवसांत दिल्लीतील राजकीय घडामोडींनी एवढा वेग घेतला की, संसदेत आठवडाभर कोणतेही कामकाज सुरळीत होऊ शकले नाही. विरोधकांनी सरकारला कोंडीत पकडले, तर आंदोलकांनी “राजीनामा आधी, चर्चा नंतर” अशी ठाम भूमिका घेतली. सरकारवर वाढत चाललेल्या दबावामुळे अखेर धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा स्वीकारण्यात आला. हा निर्णय सरकारचा स्वेच्छेचा होता की परिस्थितीने ओढवून घेतलेला, हा प्रश्न मात्र अनुत्तरितच आहे.
लोकशाहीत जबाबदारी स्वीकारण्याची भाषा मोठ्या थाटात केली जाते; पण प्रत्यक्षात जबाबदारीची वेळ आली की खुर्च्या वाचवण्याचा खेळ सुरू होतो. मात्र यावेळी वाढत्या जनक्षोभासमोर सत्तेला माघार घ्यावी लागल्याचे चित्र दिसत आहे. जनतेच्या रोषापुढे सत्तेचा गर्व किती काळ टिकतो, याचे हे ताजे उदाहरण मानले जात आहे.
याचवेळी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा तातडीचा दिल्ली दौरा अनेक प्रश्न निर्माण करणारा ठरला आहे. त्यांच्या दौऱ्याचे अधिकृत कारण जाहीर झालेले नसले, तरी राजधानीतील घडामोडींशी त्याचा संबंध असल्याच्या चर्चांना उधाण आले आहे. सत्तेच्या गलियार्यात कुजबुज सुरू असताना अधिकृत मौन अधिकच संशय वाढवणारे ठरत आहे.
या संपूर्ण प्रकरणाची ठिणगी विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनातून पडली. आंदोलकांनी दोन प्रमुख मागण्या सरकारसमोर ठेवल्या आहेत. आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर लाठीमार करणाऱ्या अधिकाऱ्यांवर कठोर कारवाई करावी आणि नीट परीक्षेचा पेपर फुटल्यामुळे मानसिक तणावातून आत्महत्या केलेल्या विद्यार्थ्यांच्या कुटुंबीयांना प्रत्येकी एक कोटी रुपयांची मदत द्यावी, अशी त्यांची भूमिका आहे. या मागण्यांवर ते कोणतीही तडजोड करण्यास तयार नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
आता केंद्र सरकारच्या शिष्टमंडळासोबत पुन्हा चर्चा होणार आहे. मात्र चर्चा केवळ औपचारिकता ठरणार की त्यातून ठोस निर्णय बाहेर येणार, हा खरा प्रश्न आहे. विद्यार्थ्यांचा संताप, विरोधकांचा दबाव आणि सरकारची अडचण या तिन्ही गोष्टी आता एका टप्प्यावर येऊन ठेपल्या आहेत.
राजीनामा हा शेवट नसतो; तो अनेकदा नव्या राजकीय घडामोडींची सुरुवात असते. धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यानंतर दिल्लीतील सत्तासमीकरणात आणखी कोणते बदल होतात, मुख्यमंत्री फडणवीसांच्या दिल्ली दौऱ्यामागचे नेमके कारण काय आहे आणि आंदोलकांच्या मागण्यांवर सरकार कोणती भूमिका घेते, याकडे आता संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.