खडकवासला साखळीतील चारही धरणांत ९७ टक्के साठा; मुठेतील विसर्ग घटला, पुण्याचा पाणीप्रश्न तूर्त सुरक्षित
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २ ऑगस्ट २०२६ ।। पावसाने काही दिवस पुण्याची धावपळ उडवली आणि आता त्याच पावसाने शहराच्या पाण्याची चिंता मिटवली आहे. धरणक्षेत्रात मुसळधार पावसाचा जोर कमी होताच खडकवासला धरणातून मुठा नदीत सोडण्यात येणाऱ्या पाण्याचा विसर्ग प्रशासनाने कमी केला आहे. गेल्या काही दिवसांत धरणांमध्ये वेगाने पाणी जमा होत असल्याने खबरदारी म्हणून मोठ्या प्रमाणावर विसर्ग करावा लागला होता. आता आवक कमी झाल्याने परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. यापूर्वीही पावसामुळे खडकवासला धरण पूर्ण क्षमतेपर्यंत पोहोचल्यानंतर मुठेत पाणी सोडण्यात आले होते आणि आवक कमी होताच विसर्ग कमी करण्यात आला होता.
पुणेकरांसाठी खरी दिलासादायक बातमी म्हणजे खडकवासला धरण साखळीतील चारही धरणांचा एकत्रित पाणीसाठा सुमारे ९७ टक्क्यांवर पोहोचल्याची माहिती आहे. पुणे शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या या चार प्रमुख धरणांमध्ये खडकवासला, पानशेत, वरसगाव आणि टेमघर यांचा समावेश होतो. उपलब्ध आकडेवारीनुसार खडकवासला धरणात ९५.५१ टक्के, टेमघरमध्ये ८७ टक्के, वरसगावमध्ये ९७ टक्के, तर पानशेतमध्ये तब्बल ९८ टक्के साठा आहे. त्यामुळे यंदाच्या पावसाळ्यात पुण्याच्या पिण्याच्या पाण्याची चिंता मोठ्या प्रमाणात कमी झाली आहे. काही आठवड्यांपूर्वी याच धरणसाखळीतील साठा लक्षणीयरीत्या कमी होता; त्यानंतरच्या जोरदार पावसाने चित्र अक्षरशः उलटेपालटे केले आहे.
मात्र धरणे भरली म्हणजे संकट संपले, असा समज करून घेणे धोकादायक ठरेल. धरणातून पाणी सोडण्याचा निर्णय हा पाणलोट क्षेत्रातील पाऊस, धरणातील आवक आणि साठ्याची स्थिती पाहून घेतला जातो. पावसाचा जोर पुन्हा वाढला तर विसर्गही वाढवावा लागू शकतो. यामुळे मुठा नदीकाठच्या नागरिकांनी “आता पाऊस कमी झाला” म्हणून बेफिकीर होण्याचे कारण नाही. यापूर्वीही प्रशासनाने नदीकाठच्या नागरिकांना सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. विशेषतः नदीपात्रात जाणे, पाण्याच्या प्रवाहाजवळ फोटो काढणे किंवा पूल आणि बंधाऱ्यांजवळ गर्दी करणे टाळणे गरजेचे आहे.
एकीकडे पावसाचा जोर ओसरत असला, तरी हवामान विभागाने महाराष्ट्रातील काही भागांत पुढील काळात पावसाची शक्यता कायम ठेवली आहे. त्यामुळे जलसंपदा विभाग धरणातील पाण्याची आवक आणि साठ्यावर सातत्याने लक्ष ठेवून आहे. पुण्यासाठी सध्या चित्र निश्चितच दिलासादायक आहे—धरणे जवळपास तुडुंब, पाणीपुरवठ्याची चिंता कमी आणि मुठेतील विसर्गही नियंत्रणात! पण निसर्गाचा स्वभाव क्षणाक्षणाला बदलतो. म्हणूनच पुणेकरांनी “धरणे भरली, आता चिंता नाही” या आनंदात वाहत्या पाण्याचा धोका विसरू नये. शहराला पाणी मिळणे जितके महत्त्वाचे, तितकेच ते पाणी नियंत्रित पद्धतीने सोडणे आणि नदीकाठची सुरक्षितता राखणेही महत्त्वाचे आहे.