भूराजकीय तणाव कमी झाला तरी सोन्याची झेप कायम; व्याजदर, डॉलर आणि केंद्रीय बँकांच्या हालचालींवर आता बाजाराची नजर
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ६ ऑगस्ट २०२६ ।। Gold Price News: युद्धाची धग कमी झाली म्हणून सोन्याने शांत बसावे, असा काही नियम बाजाराला माहीत नसतो! पश्चिम आशियातील अमेरिका-इराण तणाव कमी होण्याची शक्यता, कच्च्या तेलातील नरमाई आणि डॉलरची कमजोरी या पार्श्वभूमीवर आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याने सलग चौथ्या दिवशी तेजी नोंदवली. स्पॉट गोल्ड जवळपास एक टक्का वाढून ४,२८५.८४ डॉलर प्रति औंसवर पोहोचले, तर अमेरिकी सोन्याच्या वायद्यानेही जवळपास ०.९ टक्क्यांची वाढ केली. भारतात MCX वर सोन्याचा वायदा १.४९ लाख रुपयांच्या आसपास पोहोचला. चांदीनेही चढ-उतार करत २.२७ लाख रुपयांच्या आसपास व्यवहार केला.
या तेजीमागे केवळ युद्ध आणि राजकारण शोधणे आता बाजारासाठी जुनाट गणित ठरू लागले आहे. महागाई, व्याजदर आणि डॉलरची दिशा हे सोन्याचे खरे खेळाडू बनले आहेत. भू-राजकीय तणाव कमी झाला तरी अमेरिकन डॉलर कमजोर झाला आणि व्याजदरांबाबत बाजाराच्या अपेक्षा बदलल्या, तर सोन्याला पुन्हा आधार मिळतो. उलट डॉलर मजबूत झाला किंवा व्याजदर दीर्घकाळ उच्च राहिले, तर सोन्यावर दबाव येऊ शकतो. म्हणजे सोन्याचा बाजार आता तोफांच्या आवाजापेक्षा केंद्रीय बँकांच्या घोषणांकडे अधिक कान देत आहे.
चांदीची कहाणी मात्र थोडी वेगळी आहे. मौल्यवान धातू म्हणून तिच्यावर सोन्याचा प्रभाव असला तरी औद्योगिक मागणी हा तिच्यासाठी महत्त्वाचा आधार आहे. त्यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्था, औद्योगिक उत्पादन आणि गुंतवणुकीचा ओघ यांचा चांदीवर परिणाम होतो. मोतीलाल ओसवाल फायनान्शिअल सर्व्हिसेसच्या विश्लेषणानुसार, २०२६च्या दुसऱ्या सहामाहीत महागाई, फेडरल रिझर्व्हचे धोरण, जागतिक रोख उपलब्धता, मध्यवर्ती बँकांची खरेदी, ETFमधील पैसा आणि चीनची राखीव निधीविषयक रणनीती हे सोने-चांदीसाठी महत्त्वाचे घटक ठरणार आहेत.
म्हणून ‘युद्ध थांबले, आता सोने पडणार’ असा सरळ हिशेब करून बाजारात उडी मारणे धोक्याचे आहे. तज्ज्ञांच्या मते दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी टप्प्याटप्प्याने खरेदी करण्याचा विचार करावा; एकाच वेळी संपूर्ण पैसा लावण्यापेक्षा जोखीम विभागणे महत्त्वाचे आहे. पुढील काळात सोन्या-चांदीत चढ-उतार राहणारच आहेत. त्यामुळे आजचा विक्रमी भाव पाहून घाबरण्यापेक्षा महागाई, व्याजदर, डॉलर आणि केंद्रीय बँकांची खरेदी यांचा मागोवा घेणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल. सोन्याला सुरक्षित आश्रय म्हणतात; पण सुरक्षित आश्रयातही प्रवेशद्वाराची किंमत असते, हे विसरून चालणार नाही.