क्विंटलमागे ५० रुपयांची वाढ; महिनाभरात तब्बल हजार रुपयांनी भाव वाढले, सणासुदीत दर आणखी भडकण्याची शक्यता
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ७ ऑगस्ट २०२६ ।। साखर नावाला गोड; पण तिच्या वाढत्या दराची चव आता ग्राहकांच्या खिशाला कडू लागण्याची चिन्हे आहेत. येथील घाऊक बाजारात एस-३० ग्रेड साखरेच्या दरात पुन्हा क्विंटलमागे ५० रुपयांची वाढ झाली असून, भाव ५ हजार ते ५ हजार ५० रुपये प्रति क्विंटल या पातळीवर पोहोचले आहेत. विशेष म्हणजे गेल्या महिनाभरात साखरेचा दर तब्बल एक हजार रुपयांनी वाढला आहे. बाजारात सट्टेबाजांचा वाढता हस्तक्षेप ही तेजीची प्रमुख कारणे असल्याचे व्यापारी क्षेत्रातून सांगितले जात आहे. सणासुदीचा हंगाम तोंडावर असताना मागणी वाढणार असल्याने साखरेचे भाव आणखी वर जाण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. म्हणजेच चहातील साखर अजून गोड झाली नसली, तरी तिचे बिल मात्र नक्कीच गोड होण्याच्या मार्गावर आहे!
साखरेच्या दरवाढीला लगाम घालायचा असेल तर केवळ बाजाराकडे बोट दाखवून उपयोग नाही, तर पुरवठ्याची साखळीही तपासावी लागेल. साखर निविदेत विकल्यानंतर ती प्रत्यक्ष बाजारात येण्यास मोठा विलंब होत असल्याचा व्यापाऱ्यांचा आक्षेप आहे. माल खरेदी केल्यानंतर कारखान्यांकडून साखर उचलण्यासाठी तब्बल महिनाभराचा कालावधी दिला जात असल्याने निविदेत व्यवहार झालेला असला तरी बाजारात प्रत्यक्ष उपलब्ध साखरेचे प्रमाण वाढत नाही. त्यामुळे निविदांमधील साखर व्यवहार सात दिवसांत पूर्ण करण्याचे बंधन घालावे, तसेच अतिरिक्त दोन लाख टनांचा साखर कोटा खुला करावा, अशी मागणी व्यापाऱ्यांकडून होत आहे. या उपायांवर निर्णय झाला नाही, तर सणासुदीची मागणी बाजारात उतरल्यावर दर आणखी उसळी घेऊ शकतात.
या दरवाढीचा परिणाम किरकोळ बाजारातही जाणवण्याची शक्यता आहे. ग्राहकांनी साखरेसाठी प्रतिकिलो ५५ ते ६० रुपये मोजण्याची मानसिक तयारी ठेवावी, असे मत साखर उद्योगातील जाणकार व्यक्त करत आहेत. मात्र दरवाढीचा दोष केवळ ग्राहकांवर टाकून प्रश्न सुटणार नाही. ऊस उत्पादक शेतकऱ्याला योग्य मोबदला, कारखान्यांचे अर्थकारण, केंद्राचे धोरण आणि बाजारातील पुरवठा यांचा मेळ घालणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. श्री छत्रपती सहकारी साखर कारखान्याचे अध्यक्ष पृथ्वीराज जाचक यांच्या मते, गेल्या सात-आठ वर्षांपासून साखरेचा किमान विक्री दर वाढविण्याची मागणी केली जात आहे; मात्र तो अद्याप ३१०० रुपये प्रति क्विंटल आहे. त्यामुळे साखर उद्योग टिकवायचा असेल तर या दराचा पुनर्विचार करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
आता खरी परीक्षा सरकारची आणि बाजार व्यवस्थेची आहे. एकीकडे ग्राहकांना महागाईपासून दिलासा हवा आहे, तर दुसरीकडे ऊस उत्पादकाला योग्य भाव मिळणेही तितकेच आवश्यक आहे. या दोन्ही टोकांमध्ये साखर उद्योगाचा समतोल साधणे सोपे नाही. मात्र निविदांमध्ये सट्टेबाजीला वाव मिळत असेल आणि विकलेला माल वेळेवर बाजारात येत नसेल, तर दरवाढीचा भार शेवटी सामान्य ग्राहकाच्याच खांद्यावर पडतो. सणासुदीला मिठाई, फराळ आणि खाद्यपदार्थांची मागणी वाढणार असल्याने पुढील काही आठवडे साखरेसाठी निर्णायक ठरणार आहेत. त्यामुळे साखर गोड ठेवायची असेल, तर बाजारातील व्यवहार आधी पारदर्शक करावे लागतील; अन्यथा गोड पदार्थांच्या ताटासोबत महागाईची पावतीही वाढत जाण्याची शक्यता आहे.