अमेरिकेच्या कमजोर रोजगार आकडेवारीचा बाजारावर परिणाम; व्याजदराच्या अपेक्षा बदलताच मौल्यवान धातूंना झळाळी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ८ ऑगस्ट २०२६ ।। मुंबई : सोन्याला आता ‘सुरक्षित गुंतवणूक’ म्हणायचे की ‘महागडी सवय’, हा प्रश्न खरेदीदारांनी स्वतःलाच विचारण्याची वेळ आली आहे. सराफा बाजारातील तेजी शुक्रवारीही कायम राहिली आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा भाव तब्बल ४,४३० डॉलर प्रति औंसपर्यंत पोहोचला. सात आठवड्यांतील हा उच्चांक ठरला. देशांतर्गत बाजारातही सोन्याने दीड लाखांच्या आसपासचा टप्पा गाठला असून, MCX वर सोन्याचा वायदा १,५१,९८५ रुपये प्रति १० ग्रॅमपर्यंत झेपावला. चांदीनेही मागे राहण्याचे कारण मानले नाही. तिचा वायदा भाव २,३१,८०४ रुपये किलोपर्यंत पोहोचला. म्हणजे सणासुदीला दागिना घ्यायचा असेल तर भाव पाहून आधीच डोळे मिटण्याची वेळ आली आहे.
या तेजीमागे अमेरिकेची रोजगार आकडेवारी महत्त्वाची ठरली आहे. जुलैमध्ये अमेरिकेत अपेक्षेच्या उलट २३ हजार रोजगारांची घट नोंदवली गेली. त्याचवेळी बेरोजगारीचा दर ४.२ टक्क्यांवरून ४.१ टक्क्यांवर आला असला, तरी अधिक लोक श्रमबाजारातून बाहेर पडल्याने हा आकडा वरवर दिलासा देणारा ठरतो. कमजोर रोजगार अहवालामुळे सप्टेंबरमध्ये फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर वाढवण्याची शक्यता बाजाराने कमी मानली. Reutersच्या वृत्तानुसार, सप्टेंबरमधील दरवाढीची बाजारातील अपेक्षा एका आठवड्यात ६७ टक्क्यांवरून ४४ टक्क्यांपर्यंत घसरली.
व्याजदर वाढीची शक्यता कमी झाली की सोन्याला त्याचा फायदा होतो. कारण सोने व्याज देत नाही; त्यामुळे व्याजदर आणि रोखे उत्पन्न कमी होण्याची शक्यता निर्माण झाली की गुंतवणूकदारांकडून सोन्याकडे आकर्षण वाढते. त्यात डॉलर कमजोर झाला तर आंतरराष्ट्रीय बाजारात डॉलरमध्ये मोजल्या जाणाऱ्या सोन्याला आणखी आधार मिळतो. याच काळात पश्चिम आशियातील तणाव आणि कच्च्या तेलाच्या हालचालींवरही बाजाराची नजर आहे. त्यामुळे सोन्याचा हा उन्माद केवळ भारतीय लग्नसराईचा विषय नाही; त्यामागे अमेरिकेची अर्थव्यवस्था, डॉलर, व्याजदर आणि जागतिक राजकारण यांची गुंतागुंत आहे. त्यामुळे पुढे भाव कुठे जातील, याचे उत्तर सरळ ‘आता आणखी वाढणार’ किंवा ‘उद्या घसरणार’ असे देणे धोकादायक ठरेल.
दरम्यान, मुंबईत २४ कॅरेट सोन्याचा भाव १० ग्रॅमसाठी सुमारे १,४९,९०० रुपये, तर २२ कॅरेट सोन्याचा भाव सुमारे १,३७,४१० रुपये असल्याचे उपलब्ध बाजारदरांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. मात्र सराफा दुकानातील प्रत्यक्ष अंतिम किंमत मेकिंग चार्ज, जीएसटी, स्थानिक प्रीमियम आणि दागिन्याच्या डिझाइननुसार बदलू शकते. MCXचा दर हा वायदा बाजाराचा दर असल्याने तो दुकानातील प्रत्यक्ष दागिन्याच्या किमतीशी तंतोतंत समान नसतो. त्यामुळे खरेदीदारांनी केवळ ‘दीड लाख पार’ ही हेडलाईन पाहून धाव घेण्याऐवजी प्रत्यक्ष दर, शुद्धता, मेकिंग चार्ज आणि बिल तपासावे. सोन्याचा भाव आकाशात गेला म्हणून विवेक जमिनीवर ठेवणे अधिक महत्त्वाचे आहे!