आवक आणि साठ्याच्या दबावामुळे बाजार तापला; गणेशोत्सव-दसऱ्याआधी दर आणखी वाढण्याची शक्यता
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ११ ऑगस्ट २०२६ ।। महागाईच्या ताटात आता साखरेचीही भर पडली आहे. चहाचा कप गोड करण्यासाठी लागणारी साखर आता ग्राहकांच्या खिशाला कडू लागत आहे. महाराष्ट्रासह देशातील बाजारात गेल्या महिनाभरात साखरेच्या किमतीत जोरदार वाढ झाली असून, महाराष्ट्रातील एक्स-मिल दर काही ठिकाणी प्रतिक्विंटल ४,७०० रुपयांच्या पुढे गेले आहेत. किरकोळ बाजारात अनेक ठिकाणी किलोचा दर ५० रुपयांपार पोहोचल्याचे व्यापारी सांगत आहेत. गेल्या महिन्यात देशातील साखरेचे दर सुमारे १० टक्क्यांनी वाढल्याचे वृत्त असून, गणेशोत्सव, दसरा आणि दिवाळीच्या आधी मागणी वाढणार असल्याने दर आणखी काही काळ चढे राहण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. म्हणजे सण गोड करण्याची तयारी सुरू असतानाच साखर मात्र खिशाला चांगलीच चटणी लावण्याच्या तयारीत आहे.
यामागे केवळ ‘साखर कमी पडली’ एवढे सोपे गणित नाही. उत्पादन, उपलब्ध साठा, बाजारातील मागणी आणि व्यापाऱ्यांची साठवणूक या सगळ्यांचा परिणाम दरावर होत आहे. केंद्र सरकारनेही वाढत्या किमतीची दखल घेत १ ऑगस्टपासून ३० नोव्हेंबरपर्यंत साखर व्यापाऱ्यांवर साठा मर्यादा लागू केली आहे. एका व्यापाऱ्याला जास्तीत जास्त ४,००० क्विंटल साखर ठेवता येणार असून, साठ्याची माहिती दर आठवड्याला सरकारच्या पोर्टलवर द्यावी लागणार आहे. सरकारच्या मते देशात घरगुती गरज भागवण्यासाठी पुरेसा साठा उपलब्ध आहे; मात्र साठेबाजी आणि कागदी व्यवहारामुळे कृत्रिम टंचाईचे वातावरण निर्माण होऊन दरात अस्थिरता वाढल्याचे सरकारने म्हटले आहे.
दरम्यान, महाराष्ट्राच्या ऊस उत्पादनाबाबत चित्र काहीसे वेगळे आहे. केंद्राच्या आकडेवारीनुसार राज्यातील ऊस उत्पादन २०२४-२५ मधील १,०९९.७० लाख टनांवरून २०२५-२६ मध्ये १,३१६.४९ लाख टनांपर्यंत वाढले आहे. त्यामुळे ‘ऊसच झाला नाही म्हणून साखर महागली’ असे सरळ समीकरण मांडणे चुकीचे ठरेल. मात्र, यंदा देशातील साखरेचा उपलब्ध साठा आणि उत्पादन याबाबत बाजारात चिंता आहे. चालू हंगामातील उत्पादन मागणीच्या जवळपास राहण्याची शक्यता असल्याने जुना साठा कमी होत असल्याचे बाजार विश्लेषण सांगते. परिणामी, आगामी सणासुदीच्या मागणीने बाजारावर आणखी दबाव येऊ शकतो.
आता खरी चिंता गृहिणीच्या स्वयंपाकघरापेक्षा मिठाईवाल्याला आणि बेकरीवाल्याला अधिक आहे. कारण साखरेचा भाव वाढला की त्याचा फटका चहा-बिस्किटांपासून मिठाई, पेये, बेकरी आणि इतर खाद्यपदार्थांपर्यंत पोहोचतो. बाजारातील ताज्या घडामोडींनुसार महाराष्ट्रात साखरेचे दर सध्या चढे असून, सणासुदीपूर्वी त्यात आणखी वाढ होण्याचा धोका कायम आहे. सरकारने साठेबाजी रोखण्यासाठी पावले उचलली असली तरी बाजारात पुरवठा सुरळीत राहणे आणि व्यापाऱ्यांनी कृत्रिम टंचाई निर्माण न करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. साखर गोड आहे म्हणून तिच्या भावाचे राजकारणही गोडच असेल, असे समजण्याचे कारण नाही; पुढील काही आठवडे ग्राहकांच्या खिशाची खरी परीक्षा घेणारे ठरू शकतात.