सात जिल्ह्यांत येलो अलर्ट; मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्रासह विदर्भावर पावसाचे सावट
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २० ऑगस्ट २०२६ ।। महाराष्ट्रात पावसाने दोन दिवस उसंत घेतली म्हणून आभाळाने कायमची रजा घेतली, असे समजण्याचे कारण नाही. राज्यातील अनेक भागांत सध्या ऊन-सावल्यांचा खेळ सुरू असला, तरी हवामान विभागाने पुन्हा वादळी पावसाचा इशारा दिला आहे. मराठवाड्यातील बीड, जालना, धाराशिव आणि लातूर, मध्य महाराष्ट्रातील सोलापूर तसेच विदर्भातील गोंदिया या भागांत विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता आहे. त्यामुळे नागरिकांनी विशेषतः दुपारनंतर आणि सायंकाळच्या वेळी आकाशातील बदलांकडे दुर्लक्ष करू नये. हवामान विभागाच्या जिल्हानिहाय अंदाजांमध्येही मराठवाडा आणि विदर्भातील काही भागांत मेघगर्जनेसह पावसाची शक्यता अधोरेखित करण्यात आली आहे.
कोकण आणि घाटमाथ्यावर हलका ते मध्यम पाऊस सुरू राहण्याची शक्यता आहे, तर पूर्व विदर्भात काही ठिकाणी सरींचा जोर वाढू शकतो. मुंबईत आकाश अंशतः ढगाळ राहून तुरळक ठिकाणी हलक्या सरींची शक्यता आहे. म्हणजे मुंबईकरांनी छत्री घरी ठेवून ‘आज पाऊस नाही’ असा निष्कर्ष काढणेही धोक्याचेच! पावसाचे वितरण सध्या अत्यंत असमान आहे. एका तालुक्यात मुसळधार सरी कोसळतात, तर काही किलोमीटरवर शेतकरी आकाशाकडे डोळे लावून बसलेला दिसतो. त्यामुळे राज्यभर एकसारखा पाऊस पडतोय, असा समज करून घेणे चुकीचे ठरेल. हवामान विभागाच्या उपलब्ध जिल्हानिहाय अंदाजांमध्येही विविध जिल्ह्यांमध्ये पावसाची तीव्रता आणि शक्यता वेगवेगळी असल्याचे दिसते.
या बदलत्या वातावरणामागे मॉन्सूनचा आस आणि कमी दाबाच्या प्रणालींची भूमिका महत्त्वाची आहे. उत्तर भारतापासून बंगालच्या उपसागरापर्यंत कमी दाबाचा पट्टा सक्रिय असून, पूर्व उत्तर प्रदेश परिसरातील चक्राकार वाऱ्यांची स्थितीही वातावरणावर परिणाम करत आहे. त्यातून गुजरातपर्यंत कमी दाबाचा पट्टा तयार झाल्याने महाराष्ट्रातील काही भागांत पुन्हा पावसासाठी पोषक वातावरण निर्माण झाले आहे. पण याच ठिकाणी शेतीचे गणित बिघडते. पाऊस हवा तेव्हा पडत नाही आणि पडतो तेव्हा एकदम कोसळतो! त्यामुळे पिकांना सातत्यपूर्ण ओलावा मिळण्याऐवजी काही ठिकाणी पाणी साचणे, तर काही भागांत पावसाची तूट वाढणे, अशी विचित्र परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.
आता पुढील काही दिवस राज्यासाठी महत्त्वाचे आहेत. पावसाची उघडीप कायम राहिली तर पावसावर अवलंबून असलेल्या भागातील चिंता वाढेल; आणि अचानक जोरदार सरी आल्या तर स्थानिक पूर, रस्त्यांवरील पाणी आणि वाहतुकीच्या अडचणी डोके वर काढतील. त्यामुळे ‘यंदा पाऊस चांगला झाला’ एवढ्यावर समाधान मानण्यापेक्षा पाऊस कुठे, किती आणि किती दिवसांच्या अंतराने पडतो, हे महत्त्वाचे आहे. हवामानाचा अंदाज हा इशारा देतो; निसर्ग मात्र त्याची अंमलबजावणी स्वतःच्या मनाने करतो. त्यामुळे येलो अलर्ट असलेल्या जिल्ह्यांतील नागरिकांनी विजांच्या वेळी मोकळ्या जागेत जाणे टाळावे आणि स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांकडे लक्ष ठेवावे. राज्याच्या आकाशात ढग आहेत; आता ते दिलासा देतात की पुन्हा संकटाची घंटा वाजवतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.