पुढील चार आठवडे सरासरीपेक्षा कमी पावसाचा अंदाज; पिकांवर पाण्याच्या ताणाचे सावट
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २२ऑगस्ट २०२६ ।। Rainfall Forecast Maharashtra : महाराष्ट्रात यंदा पावसाने सुरुवातीला दमदार हजेरी लावली, म्हणून शेतकऱ्यांनीही थोडा सुटकेचा श्वास घेतला. पण निसर्गाचा भरवसा ठेवायचा म्हणजे छत्री घेऊन उन्हात निघण्यासारखेच! आता हवामान विभागाच्या विस्तारित अंदाजाने पुन्हा चिंता वाढवली आहे. पुढील चार आठवड्यांत महाराष्ट्रात पावसाचे प्रमाण सरासरीपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. मात्र याचा अर्थ पुढील एक महिना पाऊस अजिबात पडणार नाही, असा नाही. पाऊस अधूनमधून होईल; पण त्याचे प्रमाण आणि सातत्य कमी राहण्याची शक्यता आहे. हवामान विभागाच्या २० ऑगस्टच्या विस्तारित अंदाजात पुढील दोन आठवड्यांसाठी हवामानातील बदलांची नोंद करण्यात आली आहे.
राज्यात सध्या पावसाचे चित्र कमालीचे विस्कळीत आहे. काही भागांत सरी पडत आहेत, तर काही ठिकाणी ढग येतात आणि पाऊस मात्र गायब होतो. मराठवाड्यातील जालना, परभणी, हिंगोली, लातूर आणि नांदेड या भागांत आज विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता आहे. उर्वरित राज्यात काही ठिकाणी हलक्या सरी पडू शकतात. दुसरीकडे, हवामान विभागाच्या अलीकडील अंदाजानुसार कोकण-गोव्यात पावसाची शक्यता तुलनेने अधिक असून मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात पाऊस विखुरलेल्या स्वरूपात राहण्याची शक्यता दिसून आली आहे.
पावसाच्या या बदलामागे मॉन्सूनचा आस आणि वातावरणातील वाऱ्यांच्या रचनेतील बदल महत्त्वाचे ठरत आहेत. मॉन्सूनचा आस सध्या अमृतसर, नजीबाबाद, फतेहगड, हरदोई, ईशान्य मध्य प्रदेशातील कमी दाबाचे क्षेत्र, दिघा आणि पुढे बंगालच्या उपसागरापर्यंत असल्याचे हवामान विभागाच्या निरीक्षणात नमूद आहे. समुद्रसपाटीपासून सुमारे ०.९ किलोमीटर उंचीवरील वाऱ्यांचे जोडक्षेत्रही तुलनेने कमी ठळक झाले आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रात सलग आणि व्यापक पावसासाठी आवश्यक हवामान प्रणाली सध्या तितकी अनुकूल दिसत नाही.
खरी चिंता मात्र शेतातील उभ्या पिकांची आहे. पावसाची नकारात्मक तफावत कायम राहिली आणि दुसऱ्या आठवड्यापासून कमाल तापमान सरासरीपेक्षा अधिक राहिले, तर पक्व अवस्थेतील पिकांवर पाण्याचा ताण येऊ शकतो. अशा वेळी ‘पाऊस येईल’ या आशेवर बसण्यापेक्षा उपलब्ध पाण्याचे काटेकोर नियोजन करणे शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे. विशेषतः मराठवाडा आणि पावसावर अवलंबून असलेल्या भागांत परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवावे लागेल. थोडक्यात, महाराष्ट्रात पावसाने कायमची सुट्टी घेतलेली नाही; पण पुढील चार आठवडे त्याचा मूड मात्र नक्कीच बेभरवशाचा दिसतोय.