डॉलरची घसरण, अमेरिकेच्या रोखे बाजारातील हालचाली आणि जागतिक तणावामुळे मौल्यवान धातू पुन्हा तेजीत; सणासुदीपूर्वी दरांचा नवा विक्रम गाठण्याची चर्चा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २२ऑगस्ट २०२६ ।। Gold Silver Prices: सोन्याला कितीही महाग करा, भारतीय माणसाची त्याच्याशी असलेली मैत्री काही संपत नाही आणि बाजाराला त्याची चांगलीच जाणीव आहे! शुक्रवारच्या व्यवहारात सोने आणि चांदीने पुन्हा एकदा तेजीची वाट धरली. देशांतर्गत वायदे बाजारात सोन्याचा दर सुमारे १.५९ लाख रुपये प्रति १० ग्रॅमच्या आसपास राहिला, तर चांदीनेही २.४५ लाख रुपयांच्या आसपास व्यवहार केला. आंतरराष्ट्रीय बाजारातही सोन्याने सलग तिसऱ्या आठवड्याची वाढ नोंदवण्याच्या दिशेने वाटचाल केली. रॉयटर्सनुसार शुक्रवारी स्पॉट सोन्याचा भाव सुमारे ४,५४० डॉलर प्रति औंसवर पोहोचला असून आठवड्याची वाढ सुमारे ३.६ टक्के होती; चांदीही १.३ टक्क्यांनी वाढून सुमारे ६८.९२ डॉलरवर पोहोचली.
या दरवाढीमागे केवळ लग्नसराई किंवा सणासुदीची मागणी आहे, असे समजणे म्हणजे बाजाराच्या डोक्यावर फक्त वरवरची नजर टाकणे होय. अमेरिकन डॉलर कमजोर झाला की डॉलरमध्ये किंमत ठरणारे सोने परदेशी गुंतवणूकदारांना तुलनेने स्वस्त वाटते आणि मागणी वाढते. सध्या डॉलर निर्देशांक तीन महिन्यांच्या नीचांकी पातळीच्या आसपास आहे. त्यात अमेरिकेच्या ट्रेझरी विभागाने दीर्घ मुदतीच्या रोख्यांच्या ‘बायबॅक’चे प्रमाण वाढवण्याची घोषणा केली आहे. या निर्णयामुळे रोखे उत्पन्नाबाबत बाजारात उलथापालथ झाली आणि सोन्यासारख्या सुरक्षित गुंतवणुकीकडे पैसा वळण्यास हातभार लागला.
मात्र सोन्याच्या या झगमगाटामागे जगाची आर्थिक परिस्थिती फारशी झगमगती नाही, हे विसरून चालणार नाही. पश्चिम आशियातील तणाव, अमेरिकेची इराणविरोधातील कठोर भूमिका, वाढती सरकारी कर्जे आणि जागतिक बाजारातील अनिश्चितता यामुळे गुंतवणूकदार सुरक्षित आश्रय शोधत आहेत. त्यामुळे सोने-चांदीला मागणी मिळत आहे. त्याच वेळी अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या जुलै बैठकीच्या इतिवृत्तातून महागाईबाबत चिंता कायम असल्याचे संकेत मिळाले आहेत. त्यामुळे व्याजदरांच्या पुढील निर्णयावर बाजाराची नजर आहे. व्याजदर वाढले तर सोन्यावर दबाव येऊ शकतो; पण डॉलर आणि रोखे उत्पन्न नरमले तर तेजीला पुन्हा बळ मिळू शकते.
म्हणूनच सध्या सोन्याचा भाव पाहून आनंदाने उड्या मारणाऱ्या गुंतवणूकदारांनी थोडे पाय जमिनीवर ठेवणे गरजेचे आहे. आज दर वाढले म्हणून उद्याही तेच वाढतील, हा बाजाराचा नियम नाही. सोन्याची तेजी कायम राहण्याची शक्यता असली तरी त्यात चढ-उतार तीव्र होऊ शकतात. चांदी तर सोन्यापेक्षाही अधिक अस्थिर असते. सणासुदीच्या तोंडावर दागिने खरेदी करणाऱ्यांसाठी ही वाढ थेट खिशावर परिणाम करणारी आहे. त्यामुळे “भाव आणखी वाढतील” या भीतीने घाईघाईने खरेदी करण्याऐवजी गरज, बजेट आणि गुंतवणुकीचा कालावधी पाहून निर्णय घेणेच शहाणपणाचे ठरेल. शेवटी बाजारात चमक सोन्याची असली, तरी पैसा आपलाच असतो!