बीकेसीचे भुयारी स्थानक आकार घेतंय; बोगदे, विरार-बोईसर आणि सुरतच्या कामाला जोरदार वेग
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २५ ऑगस्ट २०२६ ।। मुंबईकरांनी वर्षानुवर्षे लोकलच्या गर्दीत लटकत प्रवास केला, एक्स्प्रेसच्या वेळापत्रकाकडे आशेने पाहिले आणि ट्रॅफिकमध्ये बसून आयुष्याचा मौल्यवान वेळ रस्त्यालाच दान केला. आता मात्र वेगाची नवी गोष्ट प्रत्यक्ष आकार घेताना दिसत आहे. देशातील पहिल्या ५०८ किलोमीटरच्या मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पात बांधकामाने निर्णायक टप्पा गाठला आहे. बीकेसीतील भूमिगत स्थानक, मुंबईतील तब्बल २१ किलोमीटरचा बोगदा आणि गुजरातमधील सुरत स्थानकाची कामे वेगाने पुढे सरकत आहेत. हा केवळ रेल्वे प्रकल्प नसून, भारताच्या पायाभूत सुविधांच्या महत्त्वाकांक्षेचा वेगवान प्रयोग आहे.
मुंबईतील बीकेसी बुलेट ट्रेन स्थानक हे या प्रकल्पाचे सर्वांत गुंतागुंतीचे आणि लक्षवेधी काम आहे. जमिनीखाली सुमारे ३० ते ३२ मीटर खोलीवर उभारले जाणारे हे स्थानक एखाद्या दहा मजली इमारतीला जमिनीत गाडून त्यात रेल्वे धाववण्याइतके विलक्षण आहे. खोदकामात मोठी प्रगती झाली असून, स्थानकाचा पाया आणि अंतर्गत रचना आकार घेत आहेत. दुसरीकडे, विक्रोळीहून बीकेसीच्या दिशेने देशातील सर्वांत मोठ्या रेल्वे टनेल बोरिंग मशिनपैकी एका यंत्राने खोदकाम सुरू केले आहे. हा बोगदा इमारती, रस्ते आणि मिठी नदीखालून जाणार असल्याने अभियंत्यांसाठी ही खरी कसोटी आहे.
मुंबई विभागातील २१ किलोमीटरच्या भूमिगत बोगद्यापैकी सुमारे १६ किलोमीटरचा भाग टीबीएमद्वारे तयार केला जात आहे, तर सुमारे ५ किलोमीटरचा भाग NATM तंत्रज्ञानाने पूर्ण करण्यात आला आहे. या मार्गात ठाणे खाडीखालील सुमारे सात किलोमीटरचा भारतातील पहिला समुद्राखालील रेल्वे बोगदाही समाविष्ट आहे. महाराष्ट्रासाठी विरार आणि बोईसर ही स्थानके विशेष महत्त्वाची ठरणार असून, पालघर जिल्ह्याला थेट अतिजलद रेल्वेच्या नकाशावर स्थान मिळणार आहे. म्हणजे विकासाची गाडी मुंबईपुरती मर्यादित न राहता उत्तरेकडे पालघरच्या दिशेनेही वेगाने सरकणार आहे.
गुजरातमधील सुरत स्थानकाच्या मुख्य संरचनेचे काम पूर्ण होऊन आता अंतर्गत सजावट आणि प्रवासी सुविधांची कामे सुरू आहेत. सुरतच्या हिरे उद्योगातून प्रेरणा घेतलेल्या या स्थानकाची रचना शहराची वेगळी ओळख निर्माण करणार आहे. मात्र, बुलेट ट्रेनचा वेग जितका चर्चेचा विषय आहे, तितकाच प्रकल्पाचा वाढता खर्चही महत्त्वाचा प्रश्न आहे. तरीही, बीकेसीचे खोलवर जाणारे स्थानक, समुद्राखालील बोगदा आणि आधुनिक स्थानके पाहता स्वप्न आता केवळ कागदावर राहिलेले नाही. मुंबई ते अहमदाबादचा प्रवास बदलण्याच्या दिशेने बुलेट ट्रेनने बांधकामाच्या पटरीवर खऱ्या अर्थाने वेग पकडला आहे.