प्रवासापासून करभरण्यापर्यंत नवे नियम; LPG, FD आणि आर्थिक व्यवहारांवर ठेवावी लागणार बारीक नजर
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २८ ऑगस्ट २०२६ ।।ऑगस्टचा शेवट जवळ आला की सर्वसामान्यांच्या खिशातला हिशेबही सावध होतो. कारण १ सप्टेंबर २०२६ पासून काही महत्त्वाचे बदल लागू होणार असून, त्याचा संबंध थेट प्रवास, आयकर, LPG आणि बँकिंग व्यवहारांशी येतो. सर्वांत मोठा दिलासा आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांना मिळणार आहे. भारतातून परदेशात जाणाऱ्या प्रवाशांना आता इमिग्रेशन काउंटरवर बोर्डिंग पासवर शिक्का मारून घेण्याची सक्ती राहणार नाही. मोबाईलवरील ई-बोर्डिंग पास दाखवून प्रक्रिया पूर्ण करता येणार असून, छापील बोर्डिंग पासही वैध राहील. विमानतळावरील रांगेत उभे राहून ‘हा शिक्का कुठे मिळणार?’ अशी धावपळ आता कमी होण्याची शक्यता आहे.
करदात्यांसाठी मात्र घड्याळ वेगाने धावत आहे. आयकर विभागाने AY २०२६-२७ साठी ३१ ऑगस्ट २०२६ ही महत्त्वाची मुदत असल्याचे स्पष्ट केले आहे. ITR-4सह संबंधित पात्र करदात्यांनी अंतिम दिवसाची वाट न पाहता रिटर्न भरणे योग्य ठरणार आहे. उशिरा रिटर्न भरल्यास शुल्क आणि अन्य परिणामांना सामोरे जावे लागू शकते. त्यामुळे ‘अजून वेळ आहे’ या भारतीय सवयीला यावेळी थोडा ब्रेक देणेच शहाणपणाचे! विशेषतः शेवटच्या दिवशी वेबसाइटवरील गर्दी आणि तांत्रिक अडचणींचा धोका लक्षात घेता करदात्यांनी काम वेळेत उरकावे.
LPG ग्राहकांसाठीही ३१ ऑगस्टची मुदत महत्त्वाची ठरू शकते. उपलब्ध वृत्तांनुसार, घरगुती LPG जोडणीसाठी e-KYC पूर्ण करण्याबाबत ग्राहकांना अंतिम मुदतीपूर्वी प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. मात्र सेवा बंद होणे किंवा घरगुती दराचा लाभ तत्काळ बंद होणे यासारख्या बाबींबाबत स्थानिक वितरक किंवा संबंधित तेल कंपनीकडून खात्री करून घेणे आवश्यक आहे. दुसरीकडे मोठ्या ठेवी, म्हणजेच बल्क FD संदर्भातील नियम आणि व्याजदरांतील पारदर्शकतेकडेही बाजाराचे लक्ष आहे. सामान्य छोट्या FDधारकांनी मात्र अफवांवर निर्णय न घेता आपल्या बँकेकडील ताजे व्याजदर तपासणे महत्त्वाचे आहे.
दरम्यान, प्रत्येक महिन्याच्या सुरुवातीला LPG सिलेंडर, विमान इंधन आणि विविध बँकिंग शुल्कांमध्ये बदल होण्याची शक्यता असल्याने १ सप्टेंबरच्या सकाळी नवे दर तपासणे आवश्यक ठरणार आहे. ATM शुल्क बदलणार असल्याच्या चर्चांबाबतही अधिकृत घोषणा होईपर्यंत सावध राहावे. थोडक्यात, सप्टेंबरची सुरुवात केवळ नवीन कॅलेंडरची नाही; तर आपल्या खर्चाच्या वहीत नवे आकडे लिहिण्याचीही असू शकते. नियम बदलले की त्यांचा परिणाम टाळता येत नाही; पण माहिती वेळेत घेतली, तर खिशाला बसणारा धक्का नक्कीच कमी करता येतो!