ऑगस्ट अखेरीस तब्बल ५४ टक्के तूट; हलक्या सरींच्या खेळात शेतकरी मात्र चिंतेत
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २९ ऑगस्ट २०२६ ।। महाराष्ट्रात श्रावण सुरू आहे, ढगही आकाशात हजेरी लावत आहेत, पण पावसाने जणू सरकारी कार्यालयातील फाईलप्रमाणे ‘पुढील आदेशापर्यंत’ विश्रांती घेतली आहे! मुंबई, पुण्यासह अनेक जिल्ह्यांत हलक्या सरी कोसळत असल्या तरी मुसळधार पावसाचा जोर सध्या कुठेच दिसत नाही. पुणे वेधशाळेच्या माहितीनुसार, येत्या दोन-तीन दिवसांत काही भागांत तुरळक पाऊस होण्याची शक्यता असली तरी राज्यभर धुवाधार पावसाची परिस्थिती नाही. पुण्यातही पावसाची हालचाल काही दिवस मंदावल्याने तापमान वाढण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
ऑगस्ट महिन्याच्या अखेरीस राज्यात सरासरीच्या तुलनेत तब्बल ५४ टक्के पावसाची तूट नोंदवली गेल्याने चिंतेची घंटा वाजली आहे. जुलैमध्ये सक्रिय हवामान प्रणालीमुळे राज्याला चांगला पाऊस मिळाला होता; मात्र ती अनुकूल यंत्रणा कमजोर झाल्यानंतर पावसाचा वेगही मंदावला. आधीच्या हवामान अंदाजांमध्येही ऑगस्ट आणि ऑगस्ट-सप्टेंबर काळात महाराष्ट्रातील मोठ्या भागात सरासरीपेक्षा कमी पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती. आता प्रश्न एवढाच की, जुलैने भरून दिलेली तूट ऑगस्टने पुन्हा वाढवायची ठरवली आहे का?
जिल्हानिहाय आकडे तर अधिकच धक्कादायक आहेत. अमरावतीत ८६ टक्के, बीड आणि अकोल्यात ८५ टक्के, वर्ध्यात ८४ टक्के, यवतमाळात ७९ टक्के, नागपुरात ७८ टक्के आणि सोलापुरात ७७ टक्के तूट नोंदली गेली आहे. अहिल्यानगर, धाराशिव, जालना, नांदेड आणि चंद्रपूरसारख्या जिल्ह्यांतही परिस्थिती गंभीर आहे. विशेष म्हणजे नाशिक आणि सातारा या मोजक्या जिल्ह्यांत सरासरीपेक्षा अधिक पावसाची नोंद झाली असली, तरी राज्याच्या एकूण चित्रावर त्याचा फारसा दिलासा पडलेला नाही.
पावसाची तूट म्हणजे केवळ हवामान खात्याच्या तक्त्यातील आकडे नव्हेत; त्यामागे शेतकऱ्याच्या पिकाची चिंता, जलाशयांच्या पाणीसाठ्याचा प्रश्न आणि पुढील महिन्यांच्या पाणीटंचाईची सावली दडलेली असते. हलक्या सरींनी रस्त्यांवरील धूळ शांत होईल, पण कोरड्या जमिनीची तहान भागणार नाही. आता सप्टेंबरमध्ये हवामानाची अनुकूल प्रणाली पुन्हा सक्रिय होते का, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे. तोपर्यंत मात्र ढगांकडे पाहून आशा करणे आणि आकाशाकडे पाहून प्रश्न विचारणे, एवढाच महाराष्ट्राच्या वाट्याला आलेला पावसाळी कार्यक्रम दिसत आहे.